مُحدّثان اهل سنّت در قرون نخست ، ناگزير بودند لفظ حديث را از بزرگان بشنوند يا بر آنان عرضه دارند ؛ زيرا سنّت تدوين نشده بود ، به همين جهت بر سفر به نقاط مختلف عالم براى دريافتِ حديث از علما ، تأكيد داشتند « 1 » .
شيخ مفيد در الإرشاد مىگويد :
اصحاب حديث ، نامهاى راويان ثقه را از امام صادق عليه السلام - على رغم اختلافشان در آرا و مقالات - گرد آوردند ، آنان چهار هزار مَردند « 2 » .
شيخ طبرسى در إعلام الوري مىنويسد :
از هيچ كس مانند آنچه از امام صادق عليه السلام درباره علوم مختلف حديث نقل شده ، روايت نشده است . اصحاب حديث اسمهاى راويان ثقه را از آن حضرت جمع كردهاند ، آنان چهار هزار نفرند « 3 » .
و در قسم اول مىگويد :
چهار هزار انسان از امام صادق عليه السلام روايت كردهاند ، و در پاسخهايش به مسائل گوناگون چهارصد كتاب نوشته شد كه به كتابهاى « اصل » معروفاند ؛ اصحابِ آن حضرت و پيش از او اصحاب پدرش و اصحاب فرزندش امام كاظم عليه السلام آنها را روايت كردهاند « 4 » .
شيخ محمّد بن على فتّال ، مىگويد :
اصحاب حديث اسماى رُواتِ مورد اعتماد را - با وجود اختلافشان در آرا و مقالات - گرد آوردهاند ، آنها چهار هزار نفر مىباشند « 5 » .
هامش
( 1 ) . الإمام جعفر الصادق ( عبدالحليم جندى ) : 203 - 204 .
( 2 ) . الإرشاد 2 : 179 ؛ مناقب آل ابى طالب 3 : 237 .
( 3 ) . اعلام الورى 1 : 535 ، باب 5 ، فصل 4 .
( 4 ) . اعلام الورى 2 : 200 ، فصل 3 ، قسم اول .
( 5 ) . روضة الواعظين : 207 .