امام حسن عسكرى عليه السلام
تلاشهاى امام عسكرى عليه السلام در دو جهت اصلى جريان يافت :
اول : آگاه ساختنِ اصحابِ خاص خود را به آنچه مربوط به فرزندش امام زمان عليه السلام مىشود و اينكه پس از آن حضرت ، وى قائم به امر امامت و تبليغ است .
دوم : تدوين و توثيق مدوَّنات ، به وسيله عرضه كتاب امام على عليه السلام يا آنچه را از آبا و اجدادِ خود دريافت .
در بحث ما بيشتر جهت دوم مد نظر است .
از سعد بن عبدالله اشعرى روايت شده كه گفت :
احمد بن عبدالله بن خانِبَه كتابى را بر مولايمان ابو محمّد - حسن بن على بن محمّد - صاحب العسكر عليه السلام عرضه داشت ، امام عليه السلام آن را خواند و فرمود : صحيح است ، بدان عمل كنيد « 1 » .
اين كتاب را كه امام عليه السلام صحّتِ آن را تأييد كرد ، مرجعِ عالمان براى تصحيح و توثيق مرويات قرار گرفت و به مقابله مدوّنات خود با اين كتاب پرداختند .
از حسن بن محمّد بن وَجْناء ( ابو محمّد نَصيبى ) نقل شده است كه گفت :
به ابو محمّد نامه نوشتيم و از آن حضرت خواستيم كه كتابى برايمان بفرستد يا چيزى بنويسد ، كه به آن عمل كنيم . امام عليه السلام كتابِ عمل را برايمان فرستاد .
صفوانى مىگويد : من از روى آن يك نسخه نوشتم ، در مقابله با كتاب ابن خانِبَه ، حروف اندكى از آن زياده يا كم بود .
هامش
( 1 ) . فلاح السائل : 183 ؛ شيخ يوسف بحرانى در الحدائق الناضرة ( جلد 1 ، ص 9 ) مىنويسد : روايت شده كه كتاب عبيدالله بن على حلبى بر امام صادق عليه السلام عرضه شد ، امام عليه السلام آن را پسنديد و صحيح دانست ؛ و كتاب يونس بن عبدالرحمن و كتاب فضل بن شاذان بر امام عسكرى عليه السلام عرضه شد ، امام عليه السلام اين دو كتاب را ستود .