عثمان سه دختر از رمله داشت : ام ابان ، ام عمرو و عايشه . تصور مىشود آنان در زمان حيات پيامبر صلّى اللّه عليه و آله به دنيا آمدند و عثمان در سالهاى نخستين خلافت خود هر سه را به شوهر داد . او ام ابان را به مروان بن حكم ، « 1 » ام عمرو را به سعيد بن عاص « 2 » ، و عايشه را به حارث بن حكم داد . عايشه بعدا با عبد الله بن زبير ازدواج كرد و از او طلاق گرفت . « 3 » وقتى عثمان به قتل رسيد رمله هنوز زنده و در عقد او بود .
اندك زمانى پس از درگذشت رقيّه عمر بن خطاب پيشنهاد كرد كه عثمان با دخترش حفصه كه بتازگى بيوه شده بود ازدواج كند . عثمان قول داد كه در اين باره بينديشد و پس از چند روزى به اين بهانه كه آمادگى براى ازدواج ندارد خواهش عمر را رد كرد . اكنون حضرت محمد صلّى اللّه عليه و آله براى حل اين مشكل پيشنهاد كرد كه خود با حفصه ازدواج كند و دخترش ام كلثوم را به عقد عثمان درآورد . « 4 » عثمان در ربيع الاول سال سوم هجرى پنج ماه بعد از جنگ بدر با او ازدواج كرد . ام كلثوم پيشتر به عقد عتيبه بن ابى لهب درآمده بود ، اما پيش از عروسى ، ابى لهب پسرش را وادار كرد كه زن خود را طلاق گويد . ام كلثوم پيش از آنكه فرزندى به دنيا آورد در شعبان سال نهم هجرى درگذشت . « 5 »
عثمان در مدينه احتمالا در زمان حيات حضرت محمد صلّى اللّه عليه و آله با فاخته دختر غزوان ازدواج كرد . برادرش عتبة بن غزوان بن جابر مازنى از طايفه قيس بن عيلان و همپيمان بنى نوفل بود كه در آغاز در مكه اسلام آورده و به حبشه و به مدينه هجرت كرده بود .
هامش
( 1 ) بلاذرى ، انساب ، ج 5 ، ص 106 ؛ ابن حبيب ، المحبّر ( به اهتمام لتختن اشتادر ، حيدرآباد ، 1942 ) ص 59 ، عبد الرحمن برادر مروان در شعرى نسبت به امّ ابان اظهار عشق مىكند ( زبيرى ، نسب ، ص 161 ) . احتمالا پس از بازگشت مروان از افريقيه ( كه همراه لشكرى به سردارى عبد الله بن سعد [ ابى سرح ] رفته بود ) عثمان دخترش را به عقد او درآورد و يك پنجم غنيمت افريقيه را كه 50000 درهم بود به او بخشيد ( يعقوبى ، تاريخ ، ج 2 ، ص 191 ؛ تاريخ اسلام ، ج 7 ، ص 193 ) .
( 2 ) زبيرى نسب ، ص 112 ؛ بلاذرى ، انساب ، ج 5 ، ص 106 ؛ ابن حبيب ، المحبّر ، ص 55 .
( 3 ) بلاذرى ، انساب ، ج 5 ، ص 106 ؛ زبيرى ، نسب ، ص 112 در متن كتاب آمده است « و تزوجت . . . عثمان بن الحارث ، فولدت له . كه نادرست است و بايد چنين نوشته مىشد « تزوجت . . . الحارث بن حكم فولدت له عثمان بن حارث » رك : زبيرى ، نسب ، ص 170 ، ابن حبيب ، المحبّر ، ص 55 .
( 4 ) ابن سعد ، طبقات ، ج 8 ، ص 56 - 58 . رواياتى كه نقل كردهاند عثمان از حفصه خواستگارى كرد و عمر نپذيرفت ( ابن عساكر ، عثمان ، ص 31 - 32 ) مسلما اشتباه است .
( 5 ) ابن سعد ، طبقات ، ج 8 ، ص 25 .