كه او مىپسنديد در او مىديد . « 1 » او براى عثمان چهار پسر آورد ، عمرو ، ابان ، خالد ، و عمر و دخترى به نام مريم ( الكبرى ) . عمرو و ابان و عمر بعد از عثمان زنده ماندند و هر يك فرزندانى از خود بجاى گذاشتند . خالد در ماجرايى در زمان خلافت پدرش درگذشت ولى فرزندانى از او ماندند . « 2 » عثمان مريم را به عقد عبد الرحمن بن حارث بن هشام مخزومى پسر برادر ابو جهل درآورد . بنا بر نقل زبيرى او بعدا با عبد الملك بن مروان ازدواج كرد . « 3 » ام عمرو دختر جندب ظاهرا پيش از عثمان درگذشت .
احتمالا در زمان خلافت عمر بود كه عثمان با ام عبد الله فاطمه دختر وليد بن عبد شمس بن مغيره مخزومى با مهريهاى به مبلغ 30000 درهم ازدواج كرد . « 4 » به طورى كه پيشتر گفته شد فاطمه دختر اسماء « * » بنت ابو جهل همسر دوران جاهليت عثمان بود .
اسماء بعد از جدايى از عثمان به ازدواج با وليد درآمد . وليد پيش از فتح مكه اسلام اختيار كرد . و در جنگ عقرباء كشته شد . عثمان از فاطمه دختر وليد دو پسر داشت به نام وليد و سعيد و دخترى به نام ام سعيد كه مصعب زبيرى او را ام عثمان ناميده است . « 5 » وليد و سعيد پس از مرگ عثمان زنده ماندند و هر يك فرزندانى داشتند . عثمان در زمان خلافتش ام سعيد ، يا ام عثمان ، را با عبد الله بن خالد بن اسيد اموى ، برادر همسر سابقش ، تزويج كرد ؛ و قرض او را پرداخت . « 6 » معلوم نيست در زمان اين ازدواج خواهر
هامش
( 1 ) بلاذرى ، انساب ، ج 5 ، ص 13 ؛ براى توضيح بيشتر رك : اغانى ، ص 153 - 154 .
( 2 ) بلاذرى ، انساب ، ج 5 ، ص 116 - 117 ؛ زبيرى ، نسب ، ص 119 . بنا به نقل زبيرى خليفه عثمان بود كه در آغاز پيشنهاد كرد به بنى مخزوم دختر بدهد .
( 3 ) زبيرى ، نسب ، ص 111 - 112 ، 308 ؛ ابن حبيب ، المحبّر ، ص 55 . بلاذرى نقل كرده كه مريم كبرى بعد از مرگ خواهرش ام عمرو [ دختر عثمان از رمله ] با سعيد بن عاص ازدواج كرد . و پس از مرگ او به عقد عبد الرحمن بن حارث درآمد و پيش از او درگذشت . ( انساب ج 5 ، ص 106 ) . اما سعيد بن عاص تا سال 57 يا 59 زنده بود و معلوم نيست كه آيا عبد الرحمن پس از او زنده مانده باشد . بنا به نقل مصعب زبيرى ( نسب ، ص 180 ) و ابن سعد ( طبقات ، ج 5 ، ص 20 ) سعيد بن عاص با مريم صغرى دختر عثمان از نائله بعد از مرگ خواهرش امّ عمرو ازدواج كرد و اين احتمال به قبول نزديكتر است .
( 4 ) بلاذرى ، انساب ، ج 5 ، ص 13 . اينكه عثمان با فاطمه بعد از امّ عمرو ازدواج كرد از اين حقيقت استنباط مىشود كه پسران او در زمان مرگ عثمان از عمرو ، بزرگترين پسر بازمانده از عثمان ، كوچكتر بودند .
* به طورى كه پيشتر گفته شد اسماء دختر ابو جهل همسر عثمان نبوده و اگر چنين بود او با ام عبد الله فاطمه ، دختر زن خود ، ازدواج نمىكرد ر . ك : همين كتاب ، ص 495 يادداشت و توضيح مترجم .
( 5 ) نسب ، ص 154 ، 112 .
( 6 ) همان ، ص 112 .