كايتانى پيامبر صلّى اللّه عليه و آله در مدينه صاحب هيچ ملكى جز منزل خود نبود . « 1 » بر اين اساس كايتانى معتقد است كه در مدينه دوران محمد صلّى اللّه عليه و آله در مالكيت زمين گرايشهاى اشتراكى حكمفرما بود . « 2 » اما قرآن ( حشر / 6 ) بروشنى بيان مىكند كه فيئى را كه خداوند از بنى نضير به پيامبر صلّى اللّه عليه و آله داد خالصه او بود كه هرگونه كه مىخواست در آن تصرف مىكرد نه مال جامعه اسلامى .
ردّ بر جاى ماندن هرگونه ميراث از پيامبر صلّى اللّه عليه و آله از طرف ابو بكر در مدتى اندك منشأ روايات بسيارى شد كه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله از دنيا رفت و هيچ مالى از خود باقى نگذاشت . از عايشه نقل شده كه چون پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله رخت از جهان هستى بر بست هيچ درهم و دينار يا غلام و كنيز و يا گوسفند و شترى از خود بجاى نگذاشت . از ابن عباس نيز روايت شده كه حضرت محمد صلّى اللّه عليه و آله براى سى صاع جو زره خود را نزد يهودىاى گرو گذاشته بود . صلّى اللّه عليه و آله « 3 » بدون شك همه مخصوصا بيوههايش هر چه را توانستند به آسانى به خود اختصاص دادند .
3 - همسران و فرزندان عثمان بن عفان « * »
نقل شده كه عثمان به پسرش عمرو گفت : « در دوره جاهليت و پيش از ازدواج با رقيّه سخت دلباخته زنان بودم ( كنت مستهترا بالنساء ) » « 4 » مع ذلك او احتمالا با ام حكيم اسماء دختر ابو جهل مخزومى و دشمن سرسخت پيامبر صلّى اللّه عليه و آله ازدواج كرده و از او صاحب پسرى به نام مغيره شده بود . با وجود آنكه غير از بلاذرى « 5 » فرد ديگرى اسماء را از همسران
هامش
( 1 ) همان ، ج 2 ، بخش 1 ، ص 688 . درك اين مسأله مشكل است كه از كجا به اين نظر قاطع رسيده بود .
( 2 ) همان ، ج 5 ، ص 526 .
( 3 ) ابن سعد ، طبقات ، ج 2 / 2 ص 87 ؛ تاريخ اسلام ، ج 2 / 1 ، ص 521 .
* علاوه بر منابعى كه كايتانى نقل كرده است ( تاريخ اسلام ، ج 8 ، ص 298 - 307 ) ر . ك : بلاذرى . انساب ، ج 15 ص 11 - 13 و زبيرى ، نسب ، ص 104 - 12 . 1
( 4 ) ابن عساكر ، عثمان ، ص 20 .
( 5 ) بلاذرى ، انساب ، ج 5 ، ص 105 . مصعب زبيرى اسماء را از جمله زنان عثمان و مغيره را از جمله پسران او نام نمىبرد و در ترجمه اسماء بنت ابو جهل تنها ازدواج او با وليد بن عبد شمس مخزومى را ذكر كرده است ( نسب ، ص 312 ) .