عبد الله زنده بود يا خير . فاطمه دختر وليد قبل از مرگ عثمان درگذشته يا از او جدا شده بود .
عثمان پس از مرگ خليفه عمر از دخترش فاطمه بنت عمر خواستگارى كرد و مهريه استثنايى 100000 درهم را براى او در نظر گرفت ، شايد به اين منظور كه تحقيرى را كه قبلا بر عمر روا داشته و از ازدواج با حفصه سرباززده بود جبران كند . اما عبد الله بن عمر ، برادر تنى حفصه ، بر حق تقدم پسر عموى فاطمه پافشارى كرد و او را به ازدواج با عبد الرحمن بن زيد بن خطّاب درآورد . « 1 » احتمالا علاقه عثمان به اين دختر عمر از آن سبب بود كه مادرش ام حكيم بن حارث بن هشام از مخزوميان بود و عثمان دخترش مريم را به عبد الرحمن بن حارث برادر ام حكيم تزويج كرد . فاطمه دختر عمر در اين زمان احتمالا بيش از 9 سال نداشت ، زيرا مادرش پس از درگذشت خالد بن سعيد بن العاص ، شوهر پيشين خود در جنگ مرج الصفّر با عمر ازدواج كرده بود . « 2 » به نظر مىرسد كه فاطمه دختر وليد بتازگى درگذشته بود و عثمان مشتاق بود كه بار ديگر پيوندهاى خويشاوندى خود را با خاندان ابو جهل تجديد كند .
عثمان در سال 28 هجرى ، هفت سال پيش از مرگش ، با نائله دختر فرافصة بن احوص ، رئيس نصرانى كلبيان ازدواج كرد . « 3 » سعيد بن عاص با خواهر او ، هند دختر فرافصه ازدواج كرده بود . چون عثمان از اين خبر آگاه شد به سعيد نوشت كه اگر هند خواهرى دارد او را براى عثمان خواستگارى كند . سعيد كس به نزد پدرش فرستاد و او از ضبّ برادر هند كه مسلمان شده بود خواست كه همراه او باشد تا او ( نائله ) را به نزد عثمان ببرد . عثمان 10000 درهم مهريه او كرد و كيسان ابو سالم و زنش رمّانه ، كنيزى از كرمان را به رسم هديه به او بخشيد . « 4 » نائله حد اقل براى عثمان چهار دختر زاييد : مريم
هامش
( 1 ) بلاذرى ، نسب ، ج 5 ، ص 13 .
( 2 ) - زبيرى ، نسب ، ص 303 و 319 - 350 .
( 3 ) طبرى ، ج 1 ، ص 2827 ؛ تاريخ اسلام ، ج 7 ، ص 231 - 232 .
( 4 ) بلاذرى ، انساب ، ج 5 ، ص 11 - 12 ؛ اغانى ، ج 15 ، ص 70 - 71 ؛ تاريخ اسلام ، ج 7 ، ص 303 - 304 سعيد بن عاص احتمالا در آن زمان عامل خراج قبيله كلب بود . منبعى را كه كايتانى ( تاريخ اسلام ، ج 7 ، ص 232 ) از آن نقل كرده است وليد بن عقبه را كسى مىداند كه زمينه ازدواج نائله را با عثمان فراهم كرد و عثمان او را عامل صدقات بنى كلب كرد . در هر صورت وليد بن عقبه در آن زمان امير كوفه بود . اغانى ، ج 15 ، ص 70 - 71 به اشتباه سعيد بن عاص را امير كوفه در آن زمان مىداند .