ياران خود را گفت : هر كه نمىخواهد با خدا ديدار كند ، تا ما با آنها در نبرديم از اين قريه به در رود . او همراه سى تن از يارانش كشته شد . سفيان هر چه را در شهر انبار بود حتى خلخال پاى زنان و گردنبد گردنشان همه را ربود و بار كرد و با شتاب راه شام در پيش گرفت بدون آن كه به مداين وارد شود . او خود با سرافرازى در اين روايت نقل كرده است كه تا آن زمان جنگى با آن سلامت و خوشدلى نكرده بود . معاويه او را بسيار تحسين كرد و او را مطمئن ساخت كه به هر جا كه خواهد او را امارت دهد . او روايتش را اين گونه به پايان مىبرد كه طولى نكشيد كه مردم عراق گلّه گلّه به شام گريختند . « 1 »
به روايت ابى مخنف يكى از گبران ( علج ) انبار ، على عليه السّلام را از اين حمله آگاه كرد .
على عليه السّلام بر منبر شد و از مردم كوفه خواست كه انتقام اشرس را بگيرند و دشمن را از سرزمين عراق برانند . چون هيچكس به او پاسخى نداد او پياده به سوى نخيله راه پيمود و چند تن از اشراف همراه او بودند . آنان به او قول دادند كه او را از شر دشمن در امان دارند . هر چند على عليه السّلام اعتماد به صداقت آنها نداشت به كوفه بازگشت و سعيد بن قيس همدانى را بخواند و او را با هشت هزار مرد به تعقيب شاميان فرستاد ، زيرا شنيده بود كه دشمن با جمعى كثير آمده است . تأخيرى كه براى جمعآورى چنان لشكر سترگى پيش آمد سبب شد كه دشمن بدون آن كه كسى به او دست يابد بگريزد . سعيد بن قيس بر ساحل فرات به راه افتاد تا به عانات رسيد . از آنجا هانى بن خطاب همدانى را همراه با يك گروه از سپاهيان از پى او فرستاد . هانى دشمنان را تا قنسرين تعقيب كرد . امّا به آنان نرسيد . هنگامى كه سعيد بن قيس بدون كسب پيروزى به كوفه بازگشت على عليه السّلام بيمار بود . او نامه پر از عتابى براى كوفيان نوشت و آنان را به سبب سرپيچى از همراهى او براى جهاد سرزنش كرد . او شكوه كرد كه اين نافرمانيها و فروگذاشتنهاى آنان سبب شد كه قريش و جز قريش بگويند على عليه السّلام مردى شجاع امّا از فنون جنگ بىخبر است . « 2 »
فرمانده پادگان هيت ، كميل بن زياد نخعى ، يكى از شيعيان و ياوران قديم على عليه السّلام بود . در زمان حمله سفيان ، او و يارانش جايگاه خود را ترك كرده و به قرقيسيا رفته بودند ، زيرا به او خبر رسيده بود كه مهاجمان در آنجا جمع شدهاند و قصد حمله بر
هامش
( 1 ) همان ، ص 468 . [ * نيز ابن ابى الحديد ، شرح ، ج 2 ، ص 87 ] .
( 2 ) همان ، 464 - 482 ؛ بلاذرى ، انساب ، ج 2 ، ص 441 - 443 ؛ طبرى ، ج 1 ، ص 3445 - 3446 .