تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ميراث حديث شيعه — صفحة 277

مساهمون:

ص٢٧٧
پيش از دست‌نوشتهء جبعى در سال‌هاى ميانى سدهء نهم هجرى ( 851 - 852 ) هيچ نشانى از اين مجموعه دعاهاى الحاقى در دست نيست . إبراهيم بن علي كفعمى ( 905 ق ) مؤلّف پركار نيايش‌نامه‌ها ومجموعه‌هاى دعايى شيعي نيز در 3 مورد به صحيفهء سجاديه توجه خاص داشته است : 1 . تمامى متن آن را در انتهاى كتابش البلد الأمين والدرع الحصين گنجانده وحواشي تحقيقى مفصلى بر آن نگاشته كه بسيار خواندنى وپرفايده است . وى در 865 ق از اين كار فراغت يافته وآن را الفوائد الشريفة في شرح الصحيفة خوانده است . « 1 » كفعمى در پايان ، فهرست مفصلى از منابع خود را به دست داده كه به گفتهء خودش بسيارى از آنها را نه گوش‌ها شنيده ونه دست‌ها لمس كرده است . اين فهرست در پايان نسخهء كاشف الغطاء هم تكرار شده است . « 2 » 2 . هم‌اكنون دو دست‌نويس صحيفهء سجاديه را به خط أو سراغ داريم كه يكى از آن دو در كتاب‌خانهء ناصريهء لكهنو « 3 » وديگرى در كتاب‌خانهء عمومى كاشف الغطاء در نجف اشرف نگهدارى مىشده است .
هامش
( 1 ) . ر . ك : الذريعة ، ج 13 ، ص 346 وج 16 ، ص 343 و 346 - 347 . علاوة بر نسخه‌هاى البلد الأمين نسخه‌اى از اين حواشي به صورت جداگانه در آستان قدس رضوى نگهدارى مىشود . براي مشخصات آن ر . ك : فهرست كتب خطى كتاب‌خانهء آستان قدس رضوى ، مشهد ، آستان قدس رضوى ، 1344 ش ، ج 6 ، ص 274 . ( 2 ) . ظاهرا كفعمى به كتاب‌خانه‌اى وسيع ونفيس دسترسى داشته است . وى در كتاب‌هاى ديگرش هم به اين مطلب اشاره كرده است . مثلا در پايان مجموع الغرائب وموضوع الرغائب ، كه كشكول مطالب پراكنده‌اش بوده ، مىنويسد : « جمعته من كتابنا الكبير الذي ليس له نظير وجمعته من الف مصنف ومؤلّف » . ر . ك : مجموع الغرائب وموضوع الرغائب ، تحقيق : سيد مهدى رجايى ، تهران ، مؤسّسه أنصار الحسين ، 1412 ق . وبراي نسخه‌هاى خطى آن فهرستگان نسخه‌هاى خطى حديث وعلوم حديث شيعه ، على صدرايى خويى ، قم ، دار الحديث ، 1384 ش ، ج 5 ، ص 423 . ( 3 ) . تاريخ صحيفهء سجاديه ، ميرزا احمد حسن صاحب قبله كاظمينى ، لكهنو ، 1951 م ، در مقدمهء صحيفهء سجاديه به اردو . به نقل از عالمان صحيفه‌نگار ، ص 112 . براي ابيات مير محمد عباس واحمد على حسينى اعرجى در وصف صحيفهء كفعمى به همين منبع رجوع كنيد .