وحق همان است كه گفتيم كه موضع شمس در عاشوراى سنهء شصت ويك ، نوزده درجه وبيست دقيقهء ميزان است برحسب استخراج از زيج هندى .
تنبيه : در محرّم سنهء 1325 حقير در اين باب رسالهء مختصره تأليف كرد كه در بعض روزنامههاى آن زمان درج شد ؛ چنانچه در اوّل رساله نيز اشعارى بر آن شد . در اين تاريخ مجدّدا اعادهء نظر بر رسالهء مزبوره كرده واستخراج را به همراهى أستاذ فاضل ، ميرزا عبد العلى ابن المرحوم المولى احمد الكاوكانى التبريزي از سرگرفت ومطابق استخراجات سابقه گرديد . فقط در تقويم شمس در روز عاشورا معلوم شد كه يك سال سهو وتقويم سال شصت ويك در عاشوراى سال شصت تصوّر شده بود .
پس بعد از اعادهء نظر وبعض تصرّفات ، همان رساله را در اين رساله درج كرد ، واللّه العاصم من الهفوة والزلّة .
خاتمه
ودر آن دو فائده است
فائدهء أولى : در تعيين موضوع شمس در بعض روزها از ايّام عربيّه
چنانچه بر همه معلوم است ، مدار ايّام عبادات وأعياد اسلاميّه همه بر ايّام سالهاى قمري است وسالهاى شمسي وايّام آن در احكام شرعيّه ابدا مناط ومعتبر نيست ، مگر در ايّام معدوده از ايّام فرسيّه وروميّه كه بالاستقلال در آنها بعض احكام شرعيّه وارد شده ومسئلهء نسىء از احكام جاهليّت است . لهذا تعرّض بر ايّام شمسي ، محض تفنّن ومزيد اطّلاع خواهد بود واگرچه موضع شمس در يوم ولادت با سعادت وغيره در أبواب سابقه مذكور گرديد ، ولى در اين مقام محض اجتماع شمل وبىنيازى از مراجعت به أوراق سابقه ، تمام مقصود را متعرّض مىشود . لهذا گوييم :
1 . موضع آفتاب در 17 ربيع الاوّل سنهء 54 قبل از هجرت به أفق مكّه نوزده درجه وپنجاه ويك دقيقهء ثور است .
ودر 17 ربيع الاوّل سنهء 53 كه سال تولّد به قول مشهور است ، هشت درجه ويازده دقيقهء ثور .
2 . در روز شنبه بيست وهفتم هلالي رجب از سال چهاردهم قبل از هجرت ،