باز در ارشاد فرموده « 1 » وأو وشيخ طوسي در مقنعه وتهذيب دوشنبه را معيّن كردهاند . « 2 » واز آنچه ذكر كرديم معلوم شد كه مشهور نسبت به سال ، شصت ويكم است ونسبت به روز ، روز جمعه است واشخاصى كه روز شنبه دانستهاند يا ترديد كردهاند ميانهء جمعه وشنبه ، در حقيقت از بابت تمام يا ناقص بودن ذي حجّه است واگر غرّهء محرّم معيّن شود نزاع برطرف خواهد شد .
فصل چهارم : [ در استخراج أبو الفرج از زيجات كه عاشورا جمع بوده است ]
چون أبو الفرج تمسّك جسته به استخراج از زيجات وبه استعانت آن خواسته است كه جمعه بودن عاشورا را ثابت نمايد ، باب ايراد را هم از روى زيجات بر روى خود مفتوح داشته . چنانچه اعتضاد السلطنة در حاشيهء مقاتل الطالبيّين گويد كه :
عاشوراى سنهء 61 ( شصت ويك ) روز چهارشنبه است واگر سال شصتم را سال شهادت گيريم ، روز عاشورا جمعه خواهد بود . وقول أبو الفرج كه عاشوراى سال شصت ويكم را جمعه دانسته متناقض است وگفته كه ترديد ميانهء جمعه وشنبه نيز صحيح است وتفصيل را حواله كرده است به نمرهء چهارم روزنامهء علميّه كه در محرّم سنهء 1281 طبع شده . « 3 »
مؤلّف گويد : نمرهء روزنامه به نظر نرسيده ، ولى آنچه بيان نموده صحيح است وتفصيل آن بيايد . ولى شاهزادهء مزبور به صاحب مناقب وعوالم نسبت داده كه آنها نيز نظير كلام أبو الفرج را گفتهاند از استناد به استخراج وفرقى كه گذاشته ، اين است كه آن دو بزرگوار ، سال شصتم را سال واقعه دانستهاند ، برخلاف أبو الفرج ، وكلام أو متناقض خواهد بود نه كلام آنها .
ومن مىگويم : اگر مقصود از مناقب ، مناقب ابن شهرآشوب است ، در كلام أو ابدا ذكرى از اين مطلب نيست ونسخ متعدّدهء چاپى وغير چاپى از آن حاضر است . وصاحب عوالم قناعت كرده است به نقل كلام أبو الفرج به همان نحوى كه ما ذكر
هامش
( 1 ) . الإرشاد ، ج 2 ، ص 84 .
( 2 ) . المقنعة ، ص 467 ؛ التهذيب ، ج 6 ، ص 42 .
( 3 ) . مقاتل الطالبيّين ، ص 51 .