11 . دو آيه كه در مصحف نگاشته نشد
ابو عبيد از ابو سفيان كلاعى [ كه شخصى ناشناخته است ] از مسلمة بن مخلد الانصارى - كه هنگام وفات پيامبر صلّى اللّه عليه و آله بيش از ده سال نداشت - روايت كرده كه روزى گفت : به من بگوييد كدام دو آيه از قرآن است كه در مصحف نگاشته نشده است ؟ ( مصحف ، اصطلاحى تازه بود كه در ايام خلفا به كار مىرفت ) ايشان پاسخ را ندانستند . ابو الكنّود سعد بن مالك نزد ايشان بود . مسلمه گفت : « . . . إنّ الّذين آمنوا و هاجروا و جاهدوا فى سبيل اللّه بأموالهم و أنفسهم ألا أبشروا أنتم المفلحون . و الذين آووهم و نصروهم و جادلوا عنهم القوم الذين غضب اللّه عليهم . أولئك لا تعلم نفس ما أخفي لهم من قرّة أعين جزاء بما كانوا يعملون » . « 1 »
افزايش و كاهش ، هيچگاه در قرآن راه ندارد و چنين عباراتى هرگز با شيوهء بديع قرآن سازگار نيست . شايد مسلمه - كه از طرف يزيد بن معاويه بر مصر ولايت داشت و در همان جا به سال 62 وفات يافت - مانند برادر خود ، اشعرى ، اين مطلب را در پايان عمر كه دچار خرفتى و سفاهت شده بود گفته باشد .
12 . سورهاى كه همسنگ برائت يا شبيه مسبّحات است
ابو موسى اشعرى به فرومايگى و كژانديشى معروف بوده است ؛ بهويژه در پايان زندگى كه - به سفاهت و خرفتىاش افزوده شد و به همين دليل - موضعگيرىهايى سفيهانه و متضاد با مصالح اسلام و مسلمين داشت . همو در جنگ جمل مردم را از همراهى با امير مؤمنان عليه السّلام باز مىداشت .
داستان او با عمرو بن عاص در روز حكميت ( جنگ صفين ) معروف است .
ديدگاه ناراست او دربارهء قرآن از همين دست است . او عقيده داشت قرآن دچار تحريف شده و بخش عظيمى از قرآن حذف شده است .
مسلم در صحيح خود از ابو الاسود روايت مىكند : « ابو موسى اشعرى قاريان بصره را فرا خواند . پس سيصد تن كه قرآن را قرائت مىكردند بر او وارد شدند .
هامش
( 1 ) . الاتقان ، ج 3 ، ص 74 .