كاسته شود آن را به ابىّ بن كعب نيز نسبت دادهاند .
عجيب آنكه اينان روايت پر شدن شكم فرزند آدم را با اشكال و تعبيرهاى مختلف نقل كردهاند . يك بار آن را به پيامبر صلّى اللّه عليه و آله نسبت دادهاند ؛ همانگونه كه در روايت انس آمده بود . « 1 » ابو نعيم اصفهانى نيز از حديث ابن جريج از عطاء بن ابى رباح و او از ابن عباس آورده است كه از پيامبر صلّى اللّه عليه و آله شنيدم كه مىفرمود : « لو أنّ لابن آدم واديين من ذهب لابتغى إليهما ثالثا و لا يملأ جوف ابن آدم إلّا التراب و يتوب اللّه على من تاب » و مىگويد : اين حديث صحيح و مورد اتفاق همگان است . « 2 »
يك بار نيز مدعى شدهاند كه جزو قرآن است ؛ چنانكه در روايتى از ابو موسى و ابىّ بن كعب آمده است .
در مرحلهء سوم براساس روايت ابو واقد ليثى مىگويند حديث قدسى است .
شايد صحيحترين نظريه اين روايت باشد :
احمد به اسناد خود تا عطاء بن يسار از ابو واقد روايت كرده است : هنگامى كه وحى بر پيامبر صلّى اللّه عليه و آله نازل شد ( مقصود او اعم است از وحى قرآن و حديث قدسى ) نزد ايشان مىآمديم و پيامبر بر ما حديث مىفرمود . يك روز فرمود : خداى عز و جل مىفرمايد : « إنّا أنزلنا المال لإقام الصلاة و ايتاء الزكاة و لو كان لابن آدم واد لأحبّ أن يكون إليه ثان ، و لو كان له واديان لأحبّ أن يكون إليهما ثالث . و لا يملأ جوف ابن آدم إلّا التراب . ثم يتوب اللّه على من تاب ؛ « 3 » ما مال را براى برپا داشتن نماز و پرداخت زكات فرو مىفرستيم و اگر براى آدمى زمينى پهناور بود دوست داشت دومى نيز مىداشت و اگر زمين دوم مىداشت آرزو مىكرد سومى نيز داشته باشد . شكم آدمى را جز خاك پر نمىكند . خداوند توبهء توبهكنندگان را مىپذيرد » .
هامش
( 1 ) . صحيح مسلم ، ج 3 ، ص 100 - 99 .
( 2 ) . حلية الأولياء ، ج 3 ، ص 316 ، در شرححال عطاء ، شماره 244 .
( 3 ) . مسند احمد ، ج 5 ، ص 219 .