با اين حال در موارد اختلاف ميان شيخ و نجاشى ، هميشه نمىتوان به تقدم سخن نجاشى حكم كرد ، بلكه حاكم نهايى در غالب موارد ، قراين و امارات خارجى است ( در اين زمينه در بخشى ، زير عنوان مقايسه ميان فهرست نجاشى و شيخ ، بيش از اين سخن خواهيم گفت ) .
كتابهايى كه بر محور الفهرست نوشته شده است
ذيلها و ترتيبهاى متعددى كه در دورههاى بعد از شيخ بر محور اين كتاب نگارش يافته ، بر اهتمام اصحاب نسبت به آن ، نشانهاى بارز است . در زير از تمامى آنچه در اين زمينه بدان دست يافته يا از آن در كتابها نشانى ديدهايم ، ياد مىكنيم :
1 . معالم العلماء .
اين كتاب بنابر تصريح مؤلفش ، رشد الدين محمد بن على بن شهر آشوب مازندرانى ( متوفا به سال 588 ) ، به عنوان تتميم و تكميل الفهرست شيخ - رحمة الله عليه - نوشته شده و علاوه بر همهء نامهايى كه در الفهرست آمده ، مشتمل بر نام گروهى از معاصران و متأخران از شيخ نيز هست . مجموع كسانى كه ذكرشان در اين كتاب رفته ، نهصد و نود كساند بجز شعرا كه در آخر ، فصلى نيز به گزارش نام آنان اختصاص يافته است . اگرچه اين كتاب تقريبا ، نام نود نفر و ششصد كتاب بيش از يادشدگان در الفهرست را متضمن است ، ليكن به دليل حذف سندها ، مجموعا از كتاب مذكور مختصرتر است . در ذيل نام افراد ، گاهى به وثاقت يا ضعف آنان و هم به تاريخ