نام اين كتاب اسماء مشايخ الشيعة و مصنفيهم و موضوع آن ، ذكر صاحبان اصول و مصنفينى است كه پس از شيخ طوسى آمده يا معاصر وى بودهاند و نامشان در الفهرست ياد نشده است .
پس اين كتاب به آن دليل كه فقط مشتمل بر معاصران و متأخران از شيخ است با كتاب همزمان خود ، يعنى معالم العلماء ، كه متضمن متقدمان بر شيخ نيز هست ، موضوعا متفاوت مىباشد . بنابر تحقيق عباس اقبال در مقدمهء معالم العلماء ، اين دو كتاب با آنكه از دو عالم همعصر و تقريبا در يك زمان صادر گشته ، بدون آگاهى از يكديگر نوشته شدهاند . اين مطلب در مورد شيخ منتجب الدين جاى ترديد نيست ، چه وى در مقدمهء كتابش پس از آنكه از الفهرست ياد مىكند چنين مىافزايد : « و لم يصنف بعده شىء من ذلك . . . » پس يا در آن تاريخ هنوز كتاب معالم العلماء تأليف نشده بوده يا به نظر شيخ منتجب الدين نرسيده بوده است .
ترتيب اين كتاب ، همان ترتيب كتاب معالم است بىهيچ افزونى و كاستى ، حجم آن از كتاب مزبور كمتر است . اين كتاب فقط يكبار در قطع بزرگ ( رحلى ) ، منضم با كتاب معروف بحار الانوار - در آغاز جلد بيست و پنجم - به چاپ سنگى رسيده و محتاج تصحيح و چاپ مجدد است .
3 . تلخيص الفهرست .
تأليف شيخ نجم الدين ابو القاسم جعفر بن الحسين بن يحيى معروف به محقق حلّى ( متوفا به سال 676 ) .