تخطي إلى المحتوى الرئيسي

بيان در علوم و مسائل كلى قرآن ( فارسى ) — صفحة 734

مساهمون:

ص٧٣٤

تفسير آيه « بسم الله . . »

توضيح لغات و مفردات آيه اولين آيه از سورهء حمد آيهء « بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ » مىباشد كه در اين فصل مورد سخن و تفسير ما است . اين آيهء را آيهء « بِسْمِله » مىنامند . آيهء « بِسْمِله » از پنج كلمه تشكيل يافته است كه توضيح آن به قرار ذيل است : « ب - » : ب - ، حرف جر است ، متعلق به ابتدا كه به آغاز كردن دلالت دارد و هر چيزى بايد با نام خدا آغاز شود ، در غير اين صورت ابتر ، ناقص ، بىارزش و بىبركت خواهد بود كه توضيح آن در آخر همين فصل خواهد آمد . « اسم » : كلمهء « اسم » در لغت به معناى علامت و نشانه است و همزه‌اش همزهء وصل است و از حروف اصلى كلمه نيست ، اين است كه در صورت اتصال به كلمهء ديگر در تلفظ ساقط مىشود ولى در جملهء « بِسْمِ اللّهِ » حتى در ضبط و نگارش هم افتاده است . در كلمهء « اسم » لغات و تلفظهاى زياد و گوناگونى وجود دارد كه مشهورترين آن‌ها چهار لغت است : « اسم » و « سم » كه هر دو هم با كسرهء اول و هم با ضم آن خوانده شده است . كلمه « اسم » از « سموّ » كه به معناى ارتفاع و بلندى است ، گرفته شده است ، به اعتبار اينكه معنا و يا مسما به وسيلهء اسم ، ارتفاع و بلندى پيدا مىكند و از خفا و