پيش از گفتگوى سرى صدقه ، چرا ؟ !
اين آيه شريفه به دو موضوع دلالت دارد :
اول : صدقه دادن پيش از گفتگوى سرى با رسول خدا ( صلى الله عليه و آله و سلم ) مستحسن ، نيكو و وسيلهء طهارت و پاكى دلها است لذا اين فرمان و دستور متضمن خير وصلاح بندگان است .
دوم : اين حكم و فرمان تنها به افرادى متوجه است كه قدرت و امكان مالى داشته و واجد صدقه باشند و اما كسانى كه از امكانات مالى محروم هستند ، از اين تكليف و حكم ، معاف مىباشند و مجبور به پرداخت صدقه نيستند زيرا كه خداوند بخشايشگر و مهربان است .
اين است حكمى كه آيهء نجوا متضمن آن مىباشد ، بديهى است كه عقل به تنهايى مىتواند ، به حسن و نيكويى از اين فرمان قضاوت كند و وجدان به صحت و درستى آن اعتراف نمايد زيرا اين حكم از طرفى به نفع فقرا و نيازمندان و وسيلهء بهبودى وضع بيچارگان و درماندگان است و از طرف ديگر متضمن يك نوع تخفيف و ارفاق است براى رسول اكرم ( صلى الله عليه و آله و سلم ) و كاستن فشار كار و مراجعات بىحد است .
زيرا با صدور اين فرمان از تعداد افرادى كه مىخواهند هميشه به گفتگوى سرى و خصوصى بپردازند و اوقات عزيز آن بزرگوار را انحصارى و دربست در اختيار خود بگيرند ، كاسته مىشود و تنها كسانى به گفتگوى سرى با وى مىپردازند كه علاقه و محبّت آنان به گفتگو با رسول خدا ( صلى الله عليه و آله و سلم ) بيش از علاقه و محبت به پول و مال دنيا است .
سوم : گذشته از همهء آنچه گفته شد ، اين حكم وسيلهء آزمايش افراد و سنجش ارزش انسانى ، اخلاقى و ايمانى آنان بود و بذل مال و انفاق به فقرا در راه خدا و به خاطر تماس و گفتگو با رسول خدا ( صلى الله عليه و آله و سلم ) موجب تكامل روحى و پرورش جنبههاى ايمانى آنان نيز مىگرديد .
جاى ترديد نيست كه حسن و زيبايى اين حكم اختصاص به يك زمان معين
بيان در علوم و مسائل كلى قرآن ( فارسى ) — صفحة 653
مساهمون: السيد الخوئي
ص٦٥٣