تمسك مىجويند ، رسوا و مفتضح سازد زيرا از راه علم و علائم مخصوص روشن مىگردد كه اينگونه اعمال متكى به يك سلسله قواعد و قوانين دقيق علمى و يا هنرى و اكتسابى مىباشد كه هركس آنها را فراگيرد و با شرايط خاص و در اندازهء معين به كار بندد ، قهراً به چنين نتايج حتمى و آثار فيزيكى و شيميايى دست خواهد يافت .
آرى چيزى كه هست ، اين است كه : آشنايى با اينگونه قواعد و به كار بستن آنها در ميزان معين در فراخور دقت و تفكر مىباشد و براى هر كس ممكن و ميسر نيست .
و همچنين بعضى از طبابتهاى اعجازانگيز پزشكان كه متكى به آشنايى به خواص و آثار مواد شيميايى اشياء و تركيبات آنها است ، از معقولهء معجزه نمىباشد ، گرچه اكثر مردم حتى پزشكان ديگر نيز با اينگونه اسرار و رموز آشنا نبوده ، از انجام چنين طبابتى عاجز و ناتوان باشند .
و اگر خداوند از ميان مردم تنها يك نفر را با اينگونه قواعد و قوانين دقيق علمى و به آثار و خواص فيزيكى و شيميايى اجسام و اشيا و رازهاى پيچيدهء جهان آفرينش كه در افق افكار عموم نمىباشد ، آشنا سازد و در موقع سوءاستفاده از اين علم و اطلاع ، دروغ وى را برملا نكند ، هيچگونه ايراد و قبحى نسبت به ساحت خداوندى محسوب نمىگردد زيرا اينها از مقولهء معجزه نبوده ، شاهد بر هيچگونه ادعايى نمىتواند باشد .
آرى ، اگر به فرض محال خداوند معجزه را با دست مرد دروغگويى انجام دهد و ادعاى دروغين وى را بدين وسيله تأييد كند ، كار ناشايست و غيرعقلانى خواهد بود زيرا كه اين كار تصديق دروغگو و موجب ضلالت و گمراهى مردم است و خداوند از انجام چنين عملى اجل و برتر است . « تعالى لله عن ذلك علوّاً كبيراً » .
بيان در علوم و مسائل كلى قرآن ( فارسى ) — صفحة 60
مساهمون: السيد الخوئي
ص٦٠