تخطي إلى المحتوى الرئيسي

بيان در علوم و مسائل كلى قرآن ( فارسى ) — صفحة 403

مساهمون:

ص٤٠٣

پاسخ 5 و 6 . روايات جمع‌آورى قرآن و اجماع مسلمين

اجماع مسلمانان به عدم ثبوت قرآن با غير تواتر قسمتى از جنبه‌هاى ضعف و تزلزل رواياتى كه جمع‌آورى قرآن را به دوران‌هاى بعد از پيامبر ( صلى الله عليه و آله و سلم ) مستند مىسازند توضيح داده شد . اينك در اين فصل به پنجمين و ششمين عامل ضعف آن‌ها مىپردازيم و مىگوييم . مسلمانان در دو مسئله اتفاق نظر و اجماع دارند ؛ يكى اينكه مىگويند : قرآن بودن هيچ سخنى ثابت نمىشود مگر از راه تواتر و نقل‌هاى پياپى و يقين‌آور ، دوم اينكه مىگويند : زيادتى به قرآن راه نيافته است ولى روايات تدوين كه مورد بحث ماست با اين دو مسئله اجماعى ، تضاد و منافات دارد . تمام مسلمانان براى اثبات قرآن بودن كلامى ، راهى به‌جز تواتر و نقل‌هاى فراوان و يقين‌آور نمىدانند ولى روايات تدوين قرآن دلالت مىكنند بر اينكه در موقع جمع‌آورى قرآن تنها مدرك و مرجعى كه براى اثبات قرآن بودن كلامى ، در اختيار بود و به‌وسيلهء آن ، آيات قرآن از غير آيات تشخيص داده مىشد ، عبارت بود از شهادت دو نفر مسلمان و گاهى يك نفر كه شهادت وى مطابق شهادت دو نفر باشد و لازمهء اين سخن اين است كه قرآن با خبر واحد نوشته شده است نه از طريق تواتر