معاذ و ابىّ بن كعب . « 1 »
5 - نسائى با سند صحيح از عبدالله بن عمر نقل مىكند كه من قرآن را جمعآورى كرده بودم و هر شب يك بار مىخواندم و چون اين جريان به گوش پيامبر رسيد ، فرمود : آن را آرام و با حوصله و هر ماه يك بار بخوان ! . . . « 2 »
و در اينباره روايتهاى ديگرى نيز وجود دارد كه بعضى از آنها را در همين كتاب خواهيد خواند و از همهء اين روايتها استفاده مىشود كه قرآن در زمان خود رسول خدا ( صلى الله عليه و آله و سلم ) با دستور و نظارت مستقيم شخص آن حضرت جمعآورى شده بود و كوچكترين احتمال تحريف در آن وجود ندارد .
اشكال و پاسخ :
شايد كسى در اينجا بگويد كه : منظور از جمعآورى قرآن در دوران پيامبر كه در اين روايتها به آن اشاره شده است ، حفظ نمودن و جمع كردن در سينههاست نه جمع كردن و نوشتن آن در اوراق .
ولى اين ، تصورى است باطل و پندارى است نابهجا زيرا :
اولًا : دليلى بر اين تصور و پندار نيست .
ثانياً : اگر منظور از جمعآورى قرآن ، جمعآورى آنها در سينهها بود ، چگونه اين عمل بهطورى كه در اين روايتها آمده است ، تنها به شش نفر يا چهار نفر اختصاص يافته است ؟ در صورتى كه تعداد حافظان قرآن در عصر پيامبر ( صلى الله عليه و آله و سلم ) بيش از آن بود كه با نام و نشان قابل شمارش باشد .
بنابراين ، منظور از جمعآورى كه در اين روايتها ياد شده است ، جمعآورى كتبى
هامش
( 1 ) . صحيح بخارى ، 2 / 102
( 2 ) . اتقان نوع 20 ، 1 / 124 .