خداوند براى بار سوم نازل گرديد و گفت : از طرف خداوند اجازه هست كه قرآن با سه طريق خوانده شود ، باز رسول خدا ( صلى الله عليه و آله و سلم ) تقاضاى عفو و اغماض نمود ، عجز و ناتوانى امت را پيش كشيد تا دفعهء چهارم جبرئيل فرود آمد و گفت : خداوند اجازه مىدهد كه قرآن با هفت طريق خوانده شود و هريك از اين طرق و سبكهاى هفتگانه در خواندن قرآن كفايت و تكليف را ساقط مىنمايد .
اين روايت را مسلم نيز در صحيح خود آورده است . « 1 »
و طبرى شبيه همين روايت را از ابى كريب آورده ، ابى كريب هم از ابن ابى ليلى و او از ابى ابن كعب نقل نموده است .
و باز طبرى قسمتى از اين روايت را با تفاوت مختصرى از احمد بن محمد طوسى ، احمد هم از ابى ابن ليلى و او نيز از ابى ابن كعب آورده ، با سند ديگر از محمد بن مثنى و هم با اسناد خود از ابى نقل كرده است .
7 - باز طبرى از ابى كريب با اسناد خود از زر و او از ابَىّ نقل نموده است كه رسول خدا ( صلى الله عليه و آله و سلم ) در نزد « مراء احجار » جبرئيل را ديد و گفت : من براى مردم بى سوادى مبعوث گرديدهام كه درميان آنان غلام و
خدمتكارو پيرمرد و پيرزن بسيار وجود دارد ، جبرئيل گفت : پس قرآن را با هفت طريق و تلفظ بخوانند . « 2 »
8 - باز طبرى از عمرو بن عثمان عثمانى با اسناد خود از مقبرى از ابوهريره نقل مىكند كه : پيامبر فرمود : اين قرآن با هفت حرف نازل گرديده است كه مىتوانيد آن را با هريك از اين حروف هفتگانه بخوانيد و در اين مورد سختگيرى نيست ، فقط دقت كنيد كه آيهء رحمت را به عذاب و آيهء عذاب را به رحمت تغيير ندهد .
9 - باز طبرى از عبيد بن اسباط با اسناد خود از ابى سلمه و او هم از ايوهريره نقل نموده است كه رسول خدا ( صلى الله عليه و آله و سلم ) فرمود : قرآن با هفت حرف نازل گرديده است ،
هامش
( 1 ) . صحيح مسلم 2 / 203
( 2 ) . صحيح ترمذى 11 / 64 نيز اين حديث را با مختصر تفاوت آورده است .