مجلس سوم : در بارهء شگفتيهاى آفرينش طبيعت مجلس چهارم : در بارهء ناملايمات و مصائب
6 - مشابهت توحيد مفضّل با قرآن كريم
اين يك شيوهء قرآنى است كه مردم دعوت شوند به تأمل و تدبّر در بارهء اشيا و موجودات پيرامون خود . با يك نظر اجمالى در مىيابيم كه قرآن كريم بارها و بارها مردم را به تدبر و نگريستن در چيزهايى فراخوانده كه مردم در طول روز و بلكه هر لحظه و هر ساعت با آن در تماس هستند .
قرآن كريم مردم را تشويق مىكند كه به « شتر » ، « آسمان » ، « كوهها » و « زمين » بنگرند . راستى مگر مردم آنها را نديدهاند ؟ در پاسخ بايد گفت : آرى ديدهاند ، اما در آنها درنگ و انديشه نكردهاند . اگر مردم در همين امور « به ظاهر بديهى » بنگرند و براستى در آنها انديشه و تدبر نمايند ، به شگفتيهاى تمام اجزاى آفرينش پى مىبرند . امام صادق - عليه السّلام - نيز كه قرآن ناطق است مردم را به تأمل در كوه ، دشت ، دريا ، آسمان ، زمين ، حيوان ، انسان ، پرنده ، درنده و . . . فرا مىخواند .
نظم ، تدبير ، حكمت ، اندازهگيرى و هماهنگى در اشيا محيّر العقول است .
در اين جهان هستى همهء اجزا ، از ستاره تا ذرّه با حكمت شگفتى همراه است . امّا چون انسان تدريجا با اين جهان هستى آشنا مىشود براى او همه چيز عادى و طبيعى جلوه مىكند . هنگامى كه انسان به دنيا مىآيد هيچ چيز نمىفهمد . « 1 » اندك اندك رشد مىكند و با پيرامون خود آشنا مىشود . اين شناخت چنان آرام و
هامش
( 1 ) حكمتهاى فراوان اين امر نيز در سخنان امام - عليه السّلام - آمده است .