ذهبى دربارهء پدر وى - كه نامش در سند حديث تشبيه آمده است - مىنويسد :
باغندى ، محمّد بن محمّد بن سليمان بن حارث ، امام و حافظ كبير ، محدّث عراق ، ابوبكر ، فرزند ابوبكرِ محدّث ازدى واسطى باغندى ، از پيشوايان حديث در بغداد بود كه به گردآورى حديث و نگارش كتاب پرداخت . وى روزگارى دراز زيست و يگانهء عصر خود شد و سرانجام در سال 312 از دنيا رفت . « 1 »
« مسعر بن يحيى نهدى » : دربارهاش سخن خواهيم گفت .
« شريك » : وى شريك بن عبداللَّه نخعى كوفى از راويان صحاح است . « 2 »
« ابواسحاق » : او ابواسحاق سبيعى كوفى است . وى نيز در شمار كسانى است كه نويسندگان صحاح از آنان حديث نقل كردهاند . نام او عمرو است . « 3 »
پدر ابواسحاق - كه نامش در زنجيرهء راويان حديث تشبيه آمده - عبداللَّه نام دارد .
امّا اينكه پدر عبداللَّه چه نام داشته ، مورد اختلاف است . دستهاى عبداللَّه بن على ، دستهاى ديگر عبداللَّه بن عبيد و ديگران عبداللَّه بن يحمد گفتهاند . به هر حال ، بى هيچ سخنى ، وى در شمار تابعان است .
بارى ، محلّ بحث در اين سند ، مسعر بن يحيى نهدى است . من نام او را در كتابهايى كه از دانشمندان اهل سنّت ، دربارهء راويان ضعيف و كسانى كه بر آنان خرده گرفتهاند ، در دست داشتم ، به جز در « ميزان الاعتدال » ذهبى نيافتم . ابن حجر نيز در اين باره ، در « لسان الميزان » از ذهبى پيروى كرده و سخنى بر سخن او نيفزوده است .
ذهبى مىنويسد : « مسعر بن يحيى نهدى » : من او را نمىشناسم . وى حديث ناشناختهاى نقل كرده است ؛ بدين گونه كه : ابن بطّه گفته است : ابوذرّ ، احمد بن باغندى ، از پدرش ، از مسعر بن يحيى ، از شريك ، از ابواسحاق ، از پدرش ، از ابن عبّاس ، براى ما نقل كرد كه پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود :
هامش
( 1 ) . سير اعلام النبلاء 14 / 383 .
( 2 ) . تقريب التهذيب 1 / 351 .
( 3 ) . ميزان الاعتدال 3 / 270 .