إنَّ اللَّهَ يُؤَيِّدُ هذَا الدِّينَ بِأقْوامٍ لا خَلاقَ لَهُمْ .
بىشكّ ، خدا اين دين را با مردمانى كه هيچ بهرهاى از رستگارى نخواهند داشت ، نيرومند مىكند .
إنَّ اللَّهَ لَيُؤَيِّدُ الإْسْلامَ بِرِجالٍ ما هُمْ مِنْ أهْلِهِ .
بىگمان ، خدا اسلام را با مردان نامسلمان توان مىبخشد .
بخارى ، مسلم ، ترمذى ، طبرانى و ديگران ، اين احاديث را نقل كردهاند .
شيخ عبدالرئوف مناوى در « فيض القدير » مىنويسد :
مقصود از دين ، دين محمّدى است ؛ زيرا در حديث بعدى آمده است : « خدا اين دين را به سبب مرد تبهكار يارى مىرساند . » ( لام در « الرجل الفاجر » يا براى عهد است - كه در اين صورت ، معهود همان مرد ياد شده است - يا براى جنس . )
اين حديث با حديث « ما از هيچ مشركى كمك نمىگيريم » كه مسلم آن را نقل كرده ، هيچ ناسازگارى ندارد ؛ چرا كه اين حديث ويژهء زمان صدورش است و دليل نسخ آن حضور صفوان بن اميّهء مشرك ، در جنگ حنين است .
ابن منير مىگويد : « هر گاه پيشوا يا سلطان تبهكارى از اسلام پشتيبانى كند ، نبايد پنداشت كه او را در دين ، به سبب تبهكارىاش ، راندهاند و مىتوان بر او شوريد و از جايگاهش پايين كشيد ؛ چرا كه اوّلا : خداى متعال دين خود را به وسيلهء او يارى رسانده است و ثانيا : تبهكارى او به زيان خود اوست . از اين رو ، بايد در برابر او شكيبايى كرد و در غير گناه ، فرمانبردارش بود . از همين جاست كه برخى دعا براى يارى و نيرومندى سلطان را با وجود ستمش ، روا دانستهاند . »
پيامبر صلى الله عليه و آله اين سخن را در جنگ حنين فرمود . وى وقتى مردى را ديد كه دعوى مسلمانى دارد و به سختى مىجنگد ، گفت : « اين مرد دوزخى است . » پس آن مرد زخمى شد و از شدّت درد ، خود را كشت . و نبىّ اكرم صلى الله عليه و آله او را بدين گونه ياد كرد . نيز ممكن است مراد از تبهكار ، فاسقى باشد كه در راه خدا جهاد مىكند .
طبرانى اين حديث را از عمر بن نعمان بن مُقَرّن مزنى روايت كرده است .
خلاصهء عبقات الانوار (حديث تشبيه) (فارسى) — صفحة 374
مساهمون: السيد مير حامد حسين الهندي
ص٣٧٤