بىمانند بسيارى نوشت كه شمارهء اجزاى آنها به هزار مىرسد . « 1 »
3 . سمعانى
: بيهقى پيشوا و فقيه و حافظ بود و بين معرفة الحديث و فقه را جمع كرد . وى نصوص شافعى را دنبال مىكرد و كتابى در اين باره فراهم آورد و آن را « المبسوط » ناميد . استاد حديث او حافظ ، حاكم ابوعبداللَّه ، محمّد بن عبداللَّه ؛ و معلّم فقهش ابوالفتح ، ناصر بن محمّد عمرى مروزى بود . وى احاديث فراوانى شنيد و در اين فنّ ، كتابهاى پر شمارى - كه نظيرش پيش از او نوشته نشده بود - به نگارش در آورد ؛ كتابهايى كه اكنون در ميان مردمان ، مشهور و متداول است . من برخى از آنها را شنيدهام و با ده تن از شاگردان او - كه از وى برايم حديث نقل كردند - ديدار كردهام . بيهقى در ماه شعبان سال 384 زاده شد و در سال 458 در گذشت . « 2 »
4 . ابن خلكّان
: بيهقى فقيهى شافعى ، حافظى بزرگ و نامى ، يگانهء زمان خود و كسى است كه در دانشهاى گوناگون يكتاى همگنانش بود . وى در شمار بزرگترين اصحاب حاكم نيشابورى در علم حديث است و در علوم ديگر از حاكم نيز بالاتر قرار دارد . او نخستين كسى است كه نصوص امام شافعى - رضي اللَّه تعالى عنه - را در ده مجلّد گردآورد . بيهقى به اندكى از دارايى دنيا قانع بود . امام الحرمين دربارهاش گفته است : « شافعى بر همهء شافعيان منّت دارد مگر بيهقى ؛ بهراستى اين بيهقى است كه بر شافعى منّت دارد . » وى بر روش پيشينيان بود و گروهى از بزرگان از او حديث آموختند . « 3 »
5 . ذهبى
: وى حافظ ، ع لّا مه ، دقيق در ثبت و ضبط اخبار ، فقيه و شيخ الاسلام
هامش
( 1 ) . معجم البلدان 1 / 538 ؛ 2 / 370 .
( 2 ) . الانساب 2 / 381 .
( 3 ) . وفيات الاعيان 1 / 75 .