آنها در علم حديث ، اينها هستند : ابوالحسن دارقطنى ، حافظ ابوعبداللَّه حاكم نيشابورى ، شيخ ابونعيم اصفهانى و . . . . اينها پس از بخارى و مسلم ، صدرنشينان اين علماند و همگى بر بزرگداشت شافعى ، همداستاناند . « 1 »
2 . ابن خلّكان
: حافظ ابونعيم ، احمد بن عبداللَّه بن احمد بن اسحاق بن موسى بن مهران اصفهانى ، حافظ مشهور ، نويسندهء كتاب « حلية الاولياء » و از محدّثان سرشناس و حافظان ثقهء بزرگ است . او از اصحاب فضل ، دانش آموخت و ديگران از وى آموختند و بهره بردند . كتاب « حلية الاولياء » او از نيكوترين كتابهاست . ابونعيم در ماه صفر يا در روز بيست و يكم ماه محرّم سال 430 در اصفهان ، در گذشت . خدايش بيامرزاد . « 2 »
3 . ابن تيميّه
: هر دانشى را شخصيّتهايى است كه مايهء شناخت آن دانشاند .
دانشمندان حديث بزرگترين و ارجدارترين و راستگوترين و عالىمرتبتترين و ديندارترين عالمان ديناند . بىگمان ، محدّثان از صادقترين و متديّنترين و امانتدارترين و داناترين و آگاهترين مردمان به آنچه دربارهء جرح و تعديل گفتنهاند ، هستند . كسانى چون :
مالك و شعبه و سفيان ثورى و يحيى بن سعيد قطّان و عبدالرحمن بن مهدى و عبداللَّه بن مبارك و وكيع بن جرّاح و شافعى و احمد بن حنبل و اسحاق بن راهويه و ابوعبيد و يحيى بن معين و على بن مدينى و بخارى و مسلم و ابوداوود و ابوزرعه و ابوحاتم و نسائى و عجلى و ابواحمد ، ابن عدى ، و ابوحاتم بستى و ابوالحسن دارقطنى و مانند ايشان كه افرادى پرتعداد هستند و به شماره در نمىآيند .
مردمان كتابهاى خرد و كلانى دربارهء اخبار نگاشتهاند ؛ مانند طبقات ابن سعد و . . . . آنان كتب حديث را گاهى بر پايهء احاديث مسند و گاهى به گونهء موضوعى ، تأليف كردهاند . هدف برخى از نويسندگان ، گردآورى احاديث صحيح بوده است ؛
هامش
( 1 ) . فضائل الشافعيّ . سخن فخر رازى پيشتر نيز در شرح حال حاكم نيشابورى آمد .
( 2 ) . وفيات الاعيان 1 / 91 .