حجرات » ، و امر به پيامبر ( ص ) تا با آيات قرآن كسى كه بيمناك است متذكر سازد پايان « سوره ق » و نفرين با « ويل » بر كافران پايان « سوره ذاريات » ، و امر پيامبر ( ص ) به بردبارى و تسبيح و ستايش خداوند پايانبخش سوره طور ، و بيان حال مشركان و بيان ( انكار ) اينكه هنگام شنيدن قرآن گريه نمىكنند و امر ايشان به سجده پايان « سوره نجم » و مژده به مؤمنان به داشتن جايگاه صدق در محضر پروردگارشان پايانبخش « سوره قمر » ، و بزرگداشت نام خدا و وصف او به جلالت و اكرام « پايان سوره رحمن » و اعلام اين موضوع كه قرآن حقّ يقين است ، و مأمور شدن پيامبر به تسبيح نام پروردگار بزرگش خاتمه « سوره واقعه » و اعلام اين مطلب كه بخشش به دست خداست ، و به هركس بخواهد مىبخشد ؛ زيرا او داراى بخششى عظيم است پايانبخش « سوره حديد » و وعده به رستگارى حزب خدا خاتمه « سوره مجادله » ، و وصف خداى - سبحانه - به داشتن اسماء حسنى ، و اختصاص او به عزّت و حكمت ، پايانبخش « سوره حشر » ، و خبر از بريده شدن اميد كافران مقبور به سبب انكار بعث و نشور خاتمه « سوره ممتحنه » ، و منّت بر مؤمنان كه به سبب تأييد خداى - سبحانه - بر كافران پيروز شدهاند پايان « سوره صفّ » ، و تشويق به مقدّم داشتن و ترجيح نماز بر تجارت ، و وعده روزى به كسى كه نماز را مقدّم داشته است پايانبخش « سوره جمعه » ، و خبر از اينكه نفوس از مهلت معيّنشان تجاوز نمىكنند ، و خداى - سبحانه - از كارهاى ايشان آگاه است ، پايان « سوره منافقين » ، و بيان اين معنى كه خداى - سبحانه - بر كارهاى شايسته سپاسگزارى مىكند ، و از كارهاى بد چشم مىپوشد ، و مدح خويشتن به داشتن علم غيب و شهود و به داشتن عزّت و حكمت خاتمه « سوره تغابن » و خبر از اينكه خداى - سبحانه آسمانها و زمين را آفريده و امر خود را ميان آنها نازل كرده و آن را دليل قدرت و احاطه علم او بر هر چيز قرار داده است پايانبخش « سوره طلاق » ، و مثل زدن به زن نوح و لوط براى كافران و مثل آوردن زن فرعون ، و مريم دختر عمران براى مؤمنان ، خاتمه « سوره تحريم » و بزرگداشت نعمت آب جارى در چشم مخلوق پايانبخش « سوره ملك » و ردّ آن كسى كه پيامبر ( ص ) را به جنون نسبت داد و خبر از آنكه قرآن تذكّر براى جهانيان است ، خاتمه « سوره قلم » ، و وصف قرآن به اينكه ( حق آشكار « 1 » ) است ، و امر پيامبر ( ص ) به تسبيح نام پروردگار بزرگش پايان « سوره الحاقه » و ياد از روز قيامت و بيان حال برانگيختهشدگان پايان « سوره معارج » ، و نفرين بر كفّار به هلاكت و نابودى ، و تأكيد آن نفرين با نفرين به محو آثار ايشان پايان « سوره نوح » ، و مدح ذات حق از سوى خودش با بيان احاطه او بر آنچه نزد
هامش
( 1 ) عبارت داخل پرانتز ترجمه « الحقّ المبين » عبارت متن بديع القرآن است . و ليكن چون آيه ما قبل آخر سوره الحاقة « و انه لحقّ اليقين » است عبارت متن بديع مىبايست الحقّ اليقين باشد تا بتواند توضيح خاتمه آن سوره واقع شود .