معناى تفضيل در صله موصول
( صِراطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ . . . )
در پايان « سوره فاتحه » و دعايى كه پايانبخش « سوره بقره » است ، و وصيّتهاى پايان « سوره آل عمران » . و فرائض پايان « سوره نساء » ، و تعظيم و تقدير ( ذات حق ) در خاتمه « سوره مائده » و وعد و وعيد در پايان « سوره انعام » ، ترغيب بر بندگى و عبادت و بيان حال فرشتگان در خاتمه « سوره اعراف » ، تشويق بر جهاد و صله ارحام پايانبخش « سوره انفال » ، وصف پيامبر ( ص ) و مدح او و دلدارى و توصيه به او و وصف حقّ به « لا إله الّا الله » ( تهليل ) در پايان « سوره برائت » ، و دلدارى به پيامبر ( ص ) در پايان « سوره يونس » و مانند آن است خاتمه « سوره هود » ، وصف قرآن و مدح آن در خاتمه « سوره يوسف » ، و ردّ بر تكذيبكنندگان پيامبر ( ص ) پايانبخش « سوره رعد » ، مدح قرآن ، و سخن از فايده آن و نعمت نزول قرآن پايانبخش « سوره ابراهيم » ، و وصيّت به پيامبر پايانبخش « سوره حجر » ، و امر پيامبر - عليه الصلاة و السّلام - به صبر ، و نهى وى از اندوه ، و زدودن اندوه وى ، اندوهى كه از كفر كافران بر او عارض مىشود و وعده به پرهيزگاران پايانبخش « سوره نحل » ، و امر پيامبر ( ع ) به ستايش پروردگارش - سبحانه - و تنزيه و تكبير او كه پايانبخش « سوره اسراء » است . و تشويق پيامبر ( ص ) به ابلاغ ( رسالت ) و اقرار به صفت بشريّت ، و امر وى به توصيه پايانبخش « سوره كهف » ، و بيان سبب نزول قرآن ، و وصف كسى كه قرآن بر او نازل شده ، و زنهار دادن به مردم با بيان سرگذشت كسانى كه پيش از ايشان به هلاكت رسيدهاند پايانبخش « سوره مريم » ، و وعد و وعيد ، با سخن از كميننشستگان ستمكار و فريبكار پايانبخش « سوره طه » ، و استعانت به خداوند در برابر آنچه مشركان ( خلاف حقّ و اسلام ) مىگويند پايانبخش « سوره انبياء » ، تشويق به پيروى دين ابراهيم و بيان اين مطلب كه پيامبر گواه پيروى امّت خود از دين ابراهيم است ، و گواهى امّت او بر ساير امّتها ، و امر امّت پيامبر به نماز و زكات ، و تمسّك به ذات خداوند ، و وصف حق - سبحانه - به صفاتى كه موجب تشويق به تمسّك به اوست پايانبخش سوره حجّ ، و امر پيامبر ( ص ) به دعا ، و درخواست آمرزش در دعا ، و وصف پروردگار - سبحانه - به بخشش پايان « سوره مؤمنون » و اعلام اين مطلب كه خداى - سبحانه - حال بندگان را در دنيا مىداند ، و وقتى در آخرت بسوى او بازگشتند ، ايشان را از نتيجه كارهايشان آگاه مىسازد ، و اينكه بر هر چيزى قدرت مطلق دارد پايانبخش « سوره نور » ، و تشويق به دعا در پايان « سوره فرقان » ، و تهديد ستمكاران پايانبخش « سوره شعرا » ، و ستايش پروردگار ، و وعيد ، و وصف خداى - سبحانه - به آگاهى از كارهاى بندگان پايان « سوره نمل » ، و وصف حق - سبحانه - به بقا پس از فناى خلق ، و اينكه بازگشت بسوى او و حكم مختصّ به اوست پايانبخش « سوره عنكبوت » ، و وعده هدايت براى كسى كه در راه خدا جهاد كند ، و همراهى خداوند با نيكوكاران ، و امر پيامبر ( ع ) به صبر و نهى ديگران از آنها كه در شك و ترديدند ،