القرآن المجيد و عدّة ابوابه مائة باب و ثلاثة ابواب ، و تمّ بتمامه كتاب ( البرهان فى اعجاز القرآن ) .
و كاتب نسخه « عبد الغنى بن الحسين بن يحيى الجزرى العمرى القرشىّ » و محلّ كتابت شهر « دمشق » و زمان آن دهه آخر ماه جمادى الاولى سال 695 ه . ؛ يعنى حدود چهل سال پس از وفات مؤلف است .
2 - دليل دوم اين است كه اين نسخه كامل است ، و همه انواع بديعى كه مؤلّف بديع القرآن از آن سخن گفته ، دربردارد ، هرچند بخشى از آن افتاده و در نتيجه برخى از انواع در آن نيامده است ، آن ابواب عبارت از باب : انسجام ، و براعة التخلّص ، و قسمت كمى از اول باب البسط ، است .
و شايد آن نسخه ، نسخهاى است كه خود مؤلّف پاكنويس كرده و يا از روى آن نوشته شده است .
3 - دليل سوم اينكه روى برگ اول اين نسخه اين عنوان نوشته شده : « كتاب بديع القرآن المجيد للشيخ زكى الدّين عبد العظيم بن ابى الاصبع رحمه اللّه » و ترديدى نيست كه وجود چنين عنوانى به خطّ كاتب آن ، در روزگار قديم ، دليل بر اين است كه خود مؤلّف ، كتاب را بديع القرآن ناميده تا اسرار اعجاز قرآن را در آن ثبت نمايد . سپس دنبال عنوان كتاب ، در اين نسخه ، تعدادى يادداشت تملّك آمده است ، كه تاريخ آن به زمان قديم بازمىگردد ، و همين موجب شد اين نسخه را بر ساير نسخهها مقدّم دارم ، و آن را اصل و مورد اعتماد قرار دادم ؛ زيرا هم از نظر انواع بديع كامل است ، و هم خطّ آن قديمى است ، هرچند از برخى اشتباهات و تحريفات خالى نيست ، و ليكن اين اشتباهها و تحريفها در مقايسه با نسخههاى ديگر ، ناچيز است و ميان اين نسخه و نسخههاى ديگر ، در مقدّمهء مؤلّف ، و پارهاى از عبارات متن اختلافهايى وجود دارد كه موجب اختلاف در معنى نمىگردد ، و در نتيجه مرا بر آن داشت كه آن اختلافات را به كاتبان نسخهها نسبت دهم ، و بههرحال اين نسخه ، نسخهاى خوشخط ، و حاوى همه انواع بديع كتاب مىباشد .
و هرچند آخرين عبارت اين نسخه ، حاكى از آن است كه آن شامل صد و سه باب مىباشد ، و ليكن عملا حاوى صد و نه باب است ، و بدون شك اين اختلاف مربوط به كاتب است ؛ زيرا او اين كتاب را از روى يكى از نسخههاى ديگرى نوشته كه شايد به صورت پيشنويس بوده است ، و داراى همان خاتمهاى مىباشد كه همه نسخهها به آن ختم مىشوند .
بديع القرآن ( فارسى ) — صفحة 100
مساهمون: ميرلوحى
ص١٠٠