خاموش شده ، و سزاوار خاموش شدن نيست ، و گسترش پرتوى است كه به ضعف گراييده و سزاوار ضعف نيست ، و به سخن آوردن زبانهايى است كه ساكت شده و سزاوار سكوت نيست . پس همانا هر ملّتى ، به گونهاى در مقام حفظ افتخارات و نگهدارى فضايل خود است ؛ و چهبسا اديب مىرود و كتابهايش باقى مىماند عقل مىرود و اثرش برجاى مىماند ، و اگر نبود آنچه پيشينيان در كتابهايشان براى ما به وديعت نهادهاند ، و حكمتهاى جالبى كه جاودانه باقى نهادهاند ، و تواريخ و سرگذشتهايى كه نوشتهاند تا با آنها غايب را شهود يافتيم ، و هر مشكلى را به سبب آنها حلّ كرديم ، و در نتيجه آثار بسيار آنان را به اندك خود گرد آورديم ، و بر مطالبى دست يافتيم كه جز از طريق آنان دست نمىيافتيم ( اگر نبود آن آثار ) همانا بهره ما از حكمت ناچيز مىشد ، و راه ما به معرفت سست مىگرديد « 1 » .
و همانا من به اثر جاويدى از آثار گذشتگان راه يافتم ، و تا اندازهاى كه ميسّر بود ، به تحقيق در آن پرداختم ، و آن را برابر خواننده قرار دادم ، تا از نزديك رنج و زحمتى كه در تصحيح و تحقيق آن كشيدهام ، لمس كند ، و آن اثر جاويد ، كتاب « بديع القرآن » تأليف زكىّ الدّين عبد العظيم بن عبد الواحد بن ظافر ، معروف به ابن ابى الاصبع العدوانى است . و در اين مقدّمه از دو فصل سخن خواهم گفت : فصل اوّل دربارهء نسخههايى است كه در مقابله و تصحيح نصّ كتاب مورد اعتماد و استناد قرار دادم ، و فصل دوّم درباره روشى است كه در تصحيح كتاب در پيش گرفتم ، و از خداوند توفيق ، و درستى در گفتار و كردار را خواهانم .
هامش
( 1 ) - الحيوان تأليف جاحظ ، ج 1 ص 95 .