تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ميزان الحكمة — صفحة 311

مساهمون:

ص٣١١
لَكُم ، لَقَد ضَرَّكُم مَن غَرَّكُم ، فقيلَ لَهُ : مَن غَرَّهُم يا أميرَ المؤمنينَ ؟ فقالَ : الشَّيطانُ المُضِلُّ ، والأنفُسُ الأمّارَةُ بالسُّوءِ ، غَرَّتهُم بالأمانِيِّ ، وفَسَحَت لَهُم بالمَعاصي ، ووَعَدَتهُم الإظهارَ ، فاقتَحَمَت بهِمُ النّارَ . « 1 » 20512 الإمامُ عليٌّ عليه السلام : ما مِن مَعصيَةِ اللَّهِ شَيءٌ إلّا يَأتي في شَهوَةٍ ، فرَحِمَ اللَّهُ امرأً نَزَعَ عن شَهوَتِهِ ، وقَمَعَ هَوى نَفسِهِ ؛ فإنّ هذهِ النَّفسَ أبعَدُ شَيءٍ مَنزِعاً ، وإنّها لا تَزالُ تَنزِعُ إلى مَعصيَةٍ في هَوىً . « 2 » 20513 عنه عليه السلام - مِن كتابهِ للأشتَرِ لَمّا وَلّاهُ مِصرَ - : أمَرَهُ بتَقوَى اللَّهِ وإيثارِ طاعَتِهِ . . . وأمَرَهُ أن يَكسِرَ نفسَهُ مِن الشَّهَواتِ ، ويَزَعَها عِندَ الجَمَحاتِ « 3 » ، فإنَّ النَّفسَ أمّارَةٌ بالسُّوءِ إلّاما رَحِمَ اللَّهُ . . . فاملِكْ هَواكَ ، وشُحَّ بنَفسِكَ عَمّا لا يَحِلُّ لكَ ، فإنّ الشُّحَّ بالنَّفسِ ( الأنفُسِ ) الإنصافُ مِنها فيماأحَبَّت أو كَرِهَت . « 4 » 20514 عنه عليه السلام - مِن كتابهِ إلى معاويَةَ - : إنّ نفسَكَ
شرح
داد به شما زيان رساند . پرسيدند : اى أمير المؤمنين ! چه كسى آنان را فريفت ؟ فرمود : شيطان گمراه كننده ونفْس‌هاى بدفرمان كه آنان را با آرزوهاى خام فريب دادند وايشان را به ميدان فراخ گناهان ونافرمانىها كشانيدند ونويد پيروزى به آنان دادند ودر نتيجة ، آنان در آتش فرو افكندند . 20512 امام علي عليه السلام : هيچ معصيتي از معاصي خداوند نيست مگر اينكه با شهوتي همراه است . پس ، رحمت خدا بر انساني كه از شهوات خويش باز ايستد وهواي نفْس خود را سركوب كند ؛ زيرا كه اين نفْس به سختى از شهوات باز مىايستد وهمواره به نافرمانىِ برخاسته از هوس ، گرايش دارد . 20513 امام علي عليه السلام - در حكم استاندارى مصر به مالك اشتر - نوشت : [ أمير المؤمنين على ] أو ( مالك ) را به پرواى از خدا وبرگزيدن راه طاعت أو فرمان مىدهد . . . واز أو مىخواهد كه خواهش‌هاى نفْس خويش را درهم شكند ومهار آن را هنگام سركشى محكم گيرد ؛ زيرا كه نفْس همواره ، به بدى فرمان مىدهد ، مگر آنكه خداوند رحم كند . . . پس بر هوا وهوس خويش مسلّط باش وآنچه را كه حرام است از نفْس خود دريغ دار ؛ زيرا كه دريغ داشتن از نفْس ، دادخواهى از اوست در آنچه كه دوست دارد يا ناخوش مىدارد . 20514 امام علي عليه السلام - در بخشي از نامهء خود به
هامش
( 1 ) . نهج البلاغة : الحكمة 323 . ( 2 ) . نهج البلاغة : الخطبة 176 . ( 3 ) . الجَموحُ : الرجل يركب هواه فلا يمكن ردّه ( تاج العروس : 4 / 29 ) . ( 4 ) . نهج البلاغة : الكتاب 53 .