3857 . شَبابُ النَّفسِ عِندَ الكِبَرِ
20502 رسولُ اللَّهِ صلى الله عليه وآله : نَفسُ ابنِ آدَمَ شابَّةٌ ولَو التَقَت تَرقُوَتاهُ مِن الكِبَرِ ، إلّامَنِ امتَحَنَ اللَّهُ قَلبَهُ لِلتَّقوى ، وقَليلٌ ما هُم . « 1 »
20503 عنه صلى الله عليه وآله : الشَّيخُ شابٌّ في طَلَبِ الدُّنيا وإنِ التَفّت تَرقُوَتاهُ مِن الكِبَرِ ، إلّاالّذينَ اتَّقَوا وقَليلٌ ما هُم . « 2 »
20504 عنه صلى الله عليه وآله : قَلبُ الشَّيخِ شابٌّ في حُبِّ اثنتَينِ : في حُبِّ الحَياةِ ، وكَثرَةِ المالِ . « 3 »
20505 عنه صلى الله عليه وآله : يَهرَمُ ابنُ آدَمَ ويَشِبُّ منهُ اثنَتانِ :
الحِرصُ علَى المالِ ، والحِرصُ علَى العُمرِ . « 4 »
3858 . النَّفسُ الأمّارَةُ
الكتاب :
« وَما أُبَرِّئُ نَفْسِي إِنَّ النَّفْسَ لَأَمَّارَةٌ بِالسُّوءِ إِلَّا ما رَحِمَ رَبِّي إِنَّ رَبِّي غَفُورٌ رَحِيمٌ » .
« 5 »
شرح
3857 . آدمي پير چو شد نفْس جوان مىگردد
20502 پيامبر خدا صلى الله عليه وآله : نفْس آدميزاد همواره جوان است حتى زماني كه استخوانهاى ترقوهء أو از شدّت پيرى سر به هم آورند ، مگر كسى كه خداوند دل أو را با پرهيزگارى خالص كرده باشد واينان اندكند . 20503 پيامبر خدا صلى الله عليه وآله : پيرِ سالخورده ، در طلب دنيا همچنان جوان است ، هرچند استخوانهاى ترقوهاش از كهنسالى سر به هم آورده باشند ، مگر كساني كه پرهيزگار باشند واينان اندك شمارند . 20504 پيامبر خدا صلى الله عليه وآله : دل شخص پير در دوستى دو چيز همواره جوان است : در عشق به زندگى وداشتن ثروت زياد . 20505 پيامبر خدا صلى الله عليه وآله : آدميزاده پير مىشود ودو چيز در أو جوان مىگردد : حرص به ثروت وحرص به زندگى .3858 . نفْس امّاره
قرآن : « ومن نفْس خود را تبرئه نمىكنم ؛ چرا كه نفس همواره به بدى فرمان مىدهد ، مگر آن جا كه پروردگارم رحم كند . همانا پروردگار من آمرزندهء مهربان است » .هامش
( 1 ) . كنز العمّال : 5671 .
( 2 ) . تنبيه الخواطر : 1 / 278 .
( 3 ) . سنن ابن ماجة : 2 / 1415 / 4233 .
( 4 ) . سنن ابن ماجة : 2 / 1415 / 4234 .
( 5 ) . يوسف : 53 .