تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ميزان الحكمة — صفحة 136

مساهمون:

ص١٣٦
الرَّحمنِ ؟ ! قالَ : لا ولكنّي أدعُو إلَى اللَّهِ وهُو الرّحمنُ الرَّحيمُ ، ثُمّ افتَتَحَ « حم السَّجدَة » ، فلَمّا بَلَغَ إلى قَولِهِ :
« فَإِنْ أَعْرَضُوا فَقُلْ أَنْذَرْتُكُمْ صاعِقَةً مِثْلَ صاعِقَةِ عادٍ وَثَمُودَ »
« 1 » وسَمِعَهُ ، اقشَعرَّ جِلدُهُ وقامَت كُلُّ شَعرَةٍ في بدَنِهِ ، وقامَ ومَشى إلى بَيتِهِ ولَم يَرجِعْ إلى قُرَيشٍ ، فقالوا : صَبأَ أبو عَبدِ شَمسٍ إلى دِينِ محمّدٍ ! فاغتَمَّت قُرَيشٌ وغَدا علَيهِ أبو جَهلٍ فقالَ : فضَحتَنا يا عَمُّ ! قالَ : يابنَ أخي ، ما ذاكَ وإنّي على دِينِ قَومي ، ولكنّي سَمِعتُ كلاماً صَعباً تَقشَعِرُّ مِنهُ الجُلودُ ، قالَ أفشِعرٌ هُو ؟ قالَ : ما هُو بشِعرٍ . قالَ : فخُطَبٌ ؟ قالَ : لا ، إنّ الخُطَبَ كلامٌ مُتَّصِلٌ ، وهذا كلامٌ مَنثورٌ لا يُشبِهُ بَعضُهُ بَعضاً ، لَه طَلاوَةٌ . قالَ : فكِهانَةٌ هُو ؟ قالَ : لا ، قالَ : فما هُو ؟ قالَ : دَعْني افكِّرْ فيهِ . فلَمّا كانَ مِن الغَدِ قالوا : يا عَبدَ شَمسٍ ، ما تَقولُ ؟ قالَ : قُولوا : هُو سِحرٌ ؛ فإنّهُ آخِذٌ بقُلوبِ النّاسِ ! فأنزَلَ اللَّهُ تعالى فيهِ :
« ذَرْنِي وَمَنْ خَلَقْتُ وَحِيداً * وَجَعَلْتُ لَهُ مالًا مَمْدُوداً * وَبَنِينَ شُهُوداً
إلى قولهِ -
شرح
شروع به تلاوت كرد تا رسيد به آيهء «فَإِنْ أَعْرَضُوا فَقُلْ أَنْذَرْتُكُمْ صاعِقَةً مِثْلَ صاعِقَةِ عادٍ وَثَمُودَ» . وليد با شنيدن آن پوست بدنش به لرزه افتاد ومو بر بدنش راست شد وبرخاست وبه خانه‌اش رفت ونزد قريش برنگشت . قريش غمگين شدند . صبح روز بعد ، أبو جهل پيش أو رفت وگفت : رسوايمان كردى ، عموجان ! وليد گفت : اى پسر برادرم ! طورى نشده است . من همچنان بر دين وآيين قوم خود هستم . اما سخن دشوارى شنيدم كه پوست انسان از شنيدن آن به لرزه مىافتد . ابوجهل‌گفت : سخنانش شعر است ؟ وليد گفت : شعر نيست . پرسيد : خطابه است ؟ گفت : نه ، خطابه سخنى پيوسته است اما سخنان أو نثرى است كه اجزاى آن به يكديگر شباهت ندارند واز زيبايى خاصي برخوردار است . پرسيد : پس پيشگويى وكهانت است ؟ گفت : نه . پرسيد : پس چيست ؟ وليد گفت : اجازه بده دربارهء آن بينديشم . فردا كه شد ، گفتند : اى عبد شمس ! چه مىگويى ؟ گفت : بگوييد : اين سحر وجادوست ؛ زيرا دل‌هاى مردم را تصرّف مىكند . پس خداى متعال اين آية را دربارهء أو فرو فرستاد : «ذَرْنِي وَمَنْ خَلَقْتُ وَحِيداً . وَجَعَلْتُ لَهُ مالًا مَمْدُوداً . وَبَنِينَ شُهُوداً- تا آيهء -عَلَيْها تِسْعَةَ عَشَرَ» . « 1 »( 1 ) . مرا با آنكه تنها آفريده‌ام ، تنها گذار . ودارايى بسيار به أو بخشيدم . وپسرانى آماده [ به خدمت دادم ] . باز هم طمع دارد كه بيفزايم . ولى نه ، زيرا أو دشمن آيات ما بود . به زودى أو را به بالا رفتنى از گردنهء عذاب وأدار مىكنيم . آرى ، انديشيد وسنجيد . كشته بادا چگونه سنجيد ؟ آرى ، كشته بادا چگونه سنجيد ! آنگاه نظر انداخت . سپس روترش نمود وچهره درهم كشيد . آنگاه پشت گردانيد وتكبر ورزيد . وگفت : اين [ قرآن ] جز سحرى كه آموخته‌اند نيست . اين غير از سخن بشر نيست . زودا كه أو را به سقر درآورم . وتو چه دانى كه آن سقر چيست ؟ نه باقي مىگذارد ونه رها مىكند . پوست‌ها را سياه مىكند وبر آن نوزده نگهبان است .
هامش
( 1 ) . فصّلت : 13 .