والعلم مقدّمة للعقل ووسيلة إليه كما قال تعالى : «
وَتِلْكَ الْأَمْثالُ نَضْرِبُها لِلنَّاسِ وَما يَعْقِلُها إِلَّا الْعالِمُونَ
» « 1 » . « 2 »
( انظر ) العقل : باب 2741 .
باب 2756 .
بحار الأنوار : 1 / 96 باب 2 .
العلم : باب 2861 .
التجربة : باب 504 .
العقل : باب 2767 .
2751 : العُقولُ مَواهِبُ
13524 . الإمامُ عليٌّ عليه السلام : العُقولُ مَواهِبُ ، الآدابُ مَكاسِبُ . « 3 »
13525 . الإمامُ الرِّضا عليه السلام : العَقلُ حَباءٌ مِنَ اللَّهِ والأدَبُ كُلفَةٌ ، فَمَن تَكَلَّفَ الأدَبَ قَدَرَ عَلَيهِ ، ومَن تَكَلَّفَ العَقلَ لَم يَزدَدْ بِذلكَ إلّا جَهلًا . « 4 »
( انظر ) الأدب : باب 64 .
2752 : عَقلُ الطَّبعِ وعَقلُ التَّجرِبَةِ
13526 . الإمامُ عليٌّ عليه السلام : العَقلُ عَقلانِ : عَقلُ الطَّبعِ
شرح
شما روشن مىسازد شايد كه تعقّل ورزيد » ؛ زيرا با بيان وروشنگرى است كه علم حاصل مىشود وعلم نيز مقدمهء عقل ووسيلهاى براي رسيدن به آن است .
خداوند متعال مىفرمايد : « اين مَثَلها را براي مردم مىزنيم ، اما جز دانايان آنها را درنمىيابند » .
2751 : خردها خدادادى هستند
13524 امام علي عليه السلام : خردها موهبتند ، آداب اكتسابىاند . 13525 امام رضا عليه السلام : خرد بخششى از جانب خداست وأدب ( تربيت ) با زحمت وكوشش به دست مىآيد ؛ پس ، هر كه در راه كسب آداب ( تربيت ) زحمت كشد به آن دست يابد وهر كه در راه افزودن بر خرد ، خود را به زحمت اندازد ، جز بر نادانيش افزوده نشود .2752 : خرد طبيعي وخرد تجربى
13526 امام علي عليه السلام : خرد دو گونه است : خرد طبيعي ( ذاتي ) وخرد تجربى وهر دوىهامش
( 1 ) . العنكبوت : 43 .
( 2 ) . الميزان في تفسير القرآن : 2 / 247 - 250 .
( 3 ) . غرر الحكم : 227 .
( 4 ) . الكافي : 1 / 24 / 18 .