مصدر جميع اعمال شود .
هفدهم ، باطنيّه ، كه آقا محمد على گويد : هر مجنونى را مجذوب خوانند و ولى دانند .
هيجدهم ، جوديه ، گويند : اين طايفه از افسانهها و كنايات خوش دارند ، و لباس ابريشمين و زربفت مىپوشند و ، در استيفاى شهوات استقصا نمايند .
نوزدهم ، عشقيه .
آقا محمد على گويد كه : اين فرقه دعوى عشق الهى كنند ، لاكن هرجا صورتى نيكو بينند باز بيندازند . گويند :
المجاز قنطرة الحقيقه .
بيستم ، جمهوريهاند ، كه جمع ما بين عقايد ساير متصوفه كردهاند .
رأس مسائل اين فرقه اين است كه : هيچچيز را نبايد به نظر انكار نگريست ، ازآنرو كه در هرچيز اثرى از اوست .
و فى كل شئى له آية
و هرچه در نظر آيد ، در نظر ايشان نيك نمايد . كفر و ايمان ندانند و حلال و حرام نشناسند .
آقا محمد على گويد : مانند نصارى سگ و خوك نزد اين فرقهء بىباك پاك است و ، مانند نصارى زن به عقيدهء ايشان مىتواند بىپرده به بازار رود . و بيشتر فرق صوفيهء متأخرين از اين طايفه هستند و ، به اينگونه عقايد و حركات نام عشق الهى مىدهند .
القصه ، صوفيهء اسلام پيغمبر را صوفى كامل مىدانند و اصول عقايد و اعمال خود را مىخواهند تطبيق با گفتار و كردار وى كنند ، لاجرم بسيارى از آيات و احاديث را بر طبق مدعاى خود تأويل كردهاند ، از آن جمله حديثى كه مشعر بر مقامات اربعهء سالكين است از رسول نقل مىكنند ، بدين مضمون كه :
شريعت كشتى است و ، طريقت دريا و ، علم به آثار اللهيه صدف و ، معرفت به حقيقت مرواريد است .
تاريخ كامل ايران ( فارسى ) — صفحة 703
مساهمون: سر جان ملكم
ص٧٠٣