بود ، قبول ننمود ، زيرا كه مقصود محمد ( ص ) ازين بهشت اين بود كه ، مستجمع جميع لذات و شهوات اين نشأه به درجهء قصوى باشند . و اصل مبناى شريعت خود را برين گذاشت .
از صفحات قرآن در جاهاى بسيار اين معنى بىشايبهء شكوريب واضح است .
اگرچه بعضى از مسلمين اينگونه آيات را تأويل كردهاند ، لاكن فقهاى ملت اعتقاد به ظواهر آيات را از باب تعبد لازم مىدانند .
و ازجملهء عقايد مسلمين در باب حيوانات و بهايم اين است كه جميع حيوانات را در روز محشر جمع مىكنند و ، پس از انتقام كشيدن ضعيف از قوى تمام را معدوم مىسازند و ، جنيان را نيز چون مردمان حساب در كار است ؛ بدكاران به دوزخ مىروند و نيكوكاران نزديك جنت منزلى مىيابند .
مسئلهء قضا و قدر در قرآن و اخبار بسيار است ، از آن جمله است در سورهء بنى اسرائيل :
وَ كُلَّ إِنسانٍ أَلْزَمْناهُ طائِرَهُ فِي عُنُقِهِ
« 1 »
و معنى اين آيه سبب بحث و نزاع بسيار شده است ، بهعلت اينكه مىگويند :
اگر آيه محمول به ظاهر شود ، منافى با عدل است . لاكن فقهاى اعلام اتفاق كردهاند كه : معنى آيه متعلق به امور تكوينيه است نه احكام تكليفيه . ولى باوجود اين معنى ، اين اعتقاد در جميع فرق اسلام شيوع كلى و اثرش در وجنات احوالشان وضوح تمام دارد . چنانچه بههمين سبب از محاسن صلاح و معايب فساد بىخبرند و شدايد و مكاره را چون به حكم تقدير و فرار از آن را بىحاصل مىدانند ، به صبر و سكون تلقى مىكنند . و همچنين بههمينجهت در حروب جلادت مىورزند . احتمال دارد كه پيغمبر جنگجو نيز بههمين خيال اين عقيدت را در پيروان خويش نهاد .
در بيان صلات
از احكام اوليهء شريعت نماز است كه ستون دين خوانده و لزوم آن مكرر در قرآن وارد شده است ، از
هامش
( 1 ) - محمد ، 15 .