وبالعُقولِ يُعتَقَدُ مَعرِفَتُهُ ، وبالفِطْرَةِ تَثْبُتُ حُجَّتُهُ . « 1 »
( انظر ) بحار الأنوار : 3 / 276 باب 11 ، 67 / 130 باب 4 .
1083 : الدَّليلُ الثَّانِي على إثباتِ الصَّانِعِ
المعرفةُ الفطريَّةُ ( 2 )
الكتاب :
« وَإِذا مَسَّ الْإِنْسانَ الضُّرُّ دَعانا لِجَنْبِهِ أَوْ قاعِداً أَوْ قائِماً فَلَمَّا كَشَفْنا عَنْهُ ضُرَّهُ مَرَّ كَأَنْ لَمْ يَدْعُنا إِلى ضُرٍّ مَسَّهُ كَذلِكَ زُيِّنَ لِلْمُسْرِفِينَ ما كانُوا يَعْمَلُونَ » .
« 2 »
« وَإِذا مَسَّ النَّاسَ ضُرٌّ دَعَوْا رَبَّهُمْ مُنِيبِينَ إِلَيْهِ ثُمَّ إِذا أَذاقَهُمْ مِنْهُ رَحْمَةً إِذا فَرِيقٌ مِنْهُمْ بِرَبِّهِمْ يُشْرِكُونَ » .
« 3 »
« وَإِذا مَسَّ الْإِنْسانَ ضُرٌّ دَعا رَبَّهُ مُنِيباً إِلَيْهِ ثُمَّ إِذا خَوَّلَهُ نِعْمَةً مِنْهُ نَسِيَ ما كانَ يَدْعُوا إِلَيْهِ مِنْ قَبْلُ وَجَعَلَ لِلَّهِ أَنْداداً لِيُضِلَّ عَنْ سَبِيلِهِ قُلْ تَمَتَّعْ بِكُفْرِكَ قَلِيلًا إِنَّكَ مِنْ أَصْحابِ النَّارِ » .
« 4 »
الحديث :
5147 الإمامُ عليٌّ عليه السلام - في تَفسيرِ « اللَّه » - : هُو الّذي
شرح
پى برده مىشود وبا خردها شناخته مىشود وبا فطرت ، برهان بر وجود أو ثابت مىشود .
1083 : دليل دوم بر اثبات وجود خدا
شناخت فطرى ( 2 ) قرآن : « چون به آدمي گزندى رسد ، [ در همه حال ] ما را به دعا مىخواند چه بر پهلو خفته باشد وچه نشسته يا ايستاده . وچون آن گزند را از أو دور سازيم ، چنان مىگذرد كه گويى ما را براي دفع آن گزندى كه به أو رسيده بود هرگز نخوانده است . اعمال اسرافكاران ، اينچنين در نظرشان آراسته شده است » . « چون به آدميان زيانى رسد ، پروردگارشان را بخوانند وبه درگاه أو توبه كنند وچون رحمت خويش را به آنها بچشاند گروهى از آنان به پروردگارشان شرك مىآورند » . « چون به آدمي گزندى رسد ، به پروردگارش روى مىآورد وأو را مىخواند ، آن گاه چون به أو از جانب خود نعمتي بخشد همهء آن دعاها را كه پيش از اين كرده بود از ياد مىبرد وبراي خدا همتايانى قرار مىدهد تا [ خود وديگران را ] گمراه كند . بگو : اندكى از كفرت بهرهمند شو ، كه تو از دوزخيان خواهى بود » . حديث : 5147 . امام علي عليه السلام - در تفسير « اللَّه » - فرمود : أوهامش
( 1 ) . التوحيد : 35 / 2 .
( 2 ) . يونس : 12 .
( 3 ) . الروم : 33 .
( 4 ) . الزمر : 8 .