مُناظَرَةِ ابنِ عبّاسٍ إيّاهُم - كانَ فيما قالَ لَهُم : ألَا تَعْلَمونَ أنّ هؤلاءِ القَومَ لَمّا رَفَعوا المَصاحِفَ قلتُ لَكُم : إنّ هذهِ مَكيدَةٌ ووَهْنٌ ، وإنَّهُم لو قَصَدوا إلى حُكْمِ المَصاحِفِ لَأتَوْني . . . أفتَعْلَمون أنَّ أحَداً كانَ أكْرَهَ للتّحْكيمِ مِنّي ؟ قالوا : صَدَقْتَ .
قالَ : فَهَلْ تَعْلَمونَ أنَّكُمُ اسْتَكْرَهْتُموني على ذلكَ ؟ ! . . . فرَجَعَ مَعَهُ مِنهُم ألْفانِ مِن حَرُوراءَ ، وقَد كانوا تَجَمَّعوا بها ، فقالَ لَهُم عليٌّ : ما نُسَمّيكُم ؟ ثُمَّ قالَ : أنْتُمُ الحَرورِيّةُ ؛ لاجْتِماعِكُم بحَرُوراءَ . « 1 »
1014 : مَقتلُ عَبدِ اللَّهِ بنِ خبّابٍ
4832 . شرح نهج البلاغة عن أبي العبّاسِ : ولَقِيَهُم - أيِ الخوارجَ - عبدُ اللَّهِ بنُ خَبّابٍ في عُنُقِهِ مُصْحَفٌ ، على حِمارٍ ومَعهُ امْرَأتُهُ وهِي حامِلٌ ، فقالوا لَهُ : إنّ هذا الّذي في عُنُقِكَ لَيأمُرُنا بقَتْلِكَ ! فقالَ لَهُم : ما أحْياهُ القرآنُ فأحْيُوهُ وما أماتَهُ فأمِيتُوهُ . فوَثَبَ رجُلٌ مِنهُم على رُطَبةٍ سَقَطَتْ مِن نَخْلَةٍ فَوضَعَها في فِيهِ ، فصاحُوا بهِ ، فلَفَظَها تَوَرُّعاً ! وعَرضَ لرجُلٍ مِنهُم خِنْزيرٌ
شرح
مناظره كرد ، از جمله به ايشان فرمود :
مگر نه اين كه وقتي اين جماعت قرآنها را [ بر نيزه ] افراشتند من به شما گفتم : اين يك مكر ونشان ضعف آنهاست . اگر مقصودشان داورى قرآنها باشد ، پيش من مىآمدند . . . مگر نه اين كه هيچ كس به اندازهء من حكميت را ناخوش نمىداشت ؟
گفتند : درست است . فرمود : مگر نه اين كه شما مرا ناچار به پذيرفتن حكميت كرديد ؟ ! . . . پس دو هزار نفر از خوارج به همراه امام عليه السلام از محل تجمع خود در حروراء برگشتند . على به آنان فرمود : چه نامى بر شما گذاريم ؟ آن گاه خودش فرمود : حروريه ، چون كه در حروراء گرد آمده بوديد .
1014 : كشته شدن عبداللَّه بن خَبّاب
4832 . شرح نهج البلاغة - به نقل از أبو العبّاس - : عبداللَّه بن خبّاب ، در حالي كه بهگردن خود قرآني آويخته وبا همسر آبستنش بر الاغى سوار بود ، به خوارج برخورد . آنها به أو گفتند : همان كه به گردنت آويختهاى ما را به كشتن تو فرمان مىدهد . عبداللَّه به آنان گفت : آنچه را قرآن زنده كرده است زنده كنيد وآنچه را ميرانده است بميرانيد . از ميان خوارج مردى برجست وخرمايى را كه از درخت افتاده بود برداشت ودر دهان گذاشت . هم مسلكانش بر سر أو فريادهامش
( 1 ) . شرح نهج البلاغة : 2 / 274 .