واقع دستكم دو نوع نوترينو يكى « نوع الكترونى » وديگرى « نوع موئونى » ونيز دو نوع عدد لپتونى وجود دارد : عدد لپتونى الكترونى تعداد كل الكترونها به اضافهء نوترينوهاى الكترونى منهاى پاد ذرّههاى آنهاست . در حالي كه عدد لپتونى موئونى عبارت است از تعداد كل موئونها به اضافهء نوترينوهاى نوع موئونى منهاى پاد ذرّههاى آنها به نظر مىرسد كه بقاى هر دو عدد به طور مطلق برقرار است ( اما اين امر به يقين دانسته نيست ) مثال خوبى از نحوهء عمل اين قواعد را ناشى راديواكتيوى يك نوترون
n
، به يك پروتون
p
، يك ألكترون
e
، ويك نوترينو
ve
، نوع الكترونى به دست مىدهد . مقادير بار عدد باريونى وعدد لپتونى هر ذرّه به قرار زير است :
بار 0 1 - 1 0 عدد باريونى 0 0 1 + 1 + عدد لپتونى 1 - 1 + 0 + 0 حاصل جمع مقادير هر كمّيت پاينده براي ذرّات حالت نهايى ، برابر است با مقدار همان كميّت در نوترون أولية . اين همان چيزى است كه از بقاى اين كميتها مستفاد مىشود .
قوانين بقا به هيچ روى بىمحتوا نيستند ، زيرا بر طبق آنها بسيارى از واكنشها روى نمىدهد ، مثلا فرايند تلاشى ممنوعى كه در آن يك نوترون به يك پروتون يك ألكترون ، بيش از يك پادنوترينو تلاشى يابد .
پس براي آنكه دستور طبخ محتواى جهان در هر زمان معين كامل شود ، بايد علاوة بر دما ، بار وعدد باريونى وعدد لپتونى را در واحد حجم در آن زمان مشخص كرد .
قوانين بقا مىگويند : در هر حجمى كه همراه با جهان منبسط شود ، مقادير اين كميات ثابت مىماند . بنابراين بار عدد باريونى وعدد لپتونى در واحد حجم به نسبت