1 / 236 : ترجمه مصراع اول با معنى عربى سازگار نيست . حيازيم جمع حيزوم به معنى وسط سينه و « شدّ الحيازيم » كنايه از صبر است .
1 / 238 : مشبك به معنى سوراخ است . اما نمىتواند معادل اشتبك در بيت عربى به معنى با هم مخلوط شدن و داخل شدن چيزى در چيز ديگر باشد . مگر اينكه از برخورد نيزهها در هوا با هم تصويرى خيالى ساخته شود كه آسمان از پشت آن سوراخسوراخ به نظر مىرسد .
2 / 238 : ضبط ميبدى از بيت عربى دروعهم فوق القلوب است اما ضبط شوقى و ترجمه او خيالانگيزتر است .
1 / 239 : بين جد در مصراع اول به معنى بخت و نصيب و جد در مصراع دوم به معنى كوشش جناس وجود دارد . در مصراع دوم نقصانش را در ترجمه حتفه به كار برده است كه به معنى مرگ و هلاك است : كسى كه بختش او را يارى نكرد پس اگر تلاش كند مرگش در حركتش است .
2 / 239 : ترجمه لفظى بيت چنين است : « پس بگو به كسى كه حال او پشتكننده است به او ، پيش نيا با حركت براى هلاك » .
1 / 242 : ترجمه مصراع دوم در شرح ميبدى چنين است : « و نيست اگر فريبد قرنها ، سوددهنده . » ( ص 610 )
5 / 242 : ملك و قبايل : در ترجمه ملك القبائل آمده و واو آن زايد است ، لكن تمام نسخهها يكسان ضبط كردهاند .
8 / 242 : اى دنيا كار تو با اهل دنيا و شر و حرص آنها است .
1 / 243 : ترجمه مصراع دوم در شرح ميبدى چنين است : « آورد به معرض ادبار اقبال دنيا را . » ( صفحه 618 )
7 / 243 : تلميح به آيه شريفه :
« لَئِنْ شَكَرْتُمْ لَأَزِيدَنَّكُمْ وَ لَئِنْ كَفَرْتُمْ إِنَّ عَذابِي لَشَدِيدٌ . »
( ابراهيم : 7 )
1 / 245 : مصراع دوم : كى چنين راهى باشد درحالىكه مانعى در برابر مرگ وجود ندارد .
8 / 245 : چندانى : ياء زائد ، به نظر مىرسد شوقى اين ياء را براى تأكيد در زياد بودن چيزى به كار مىبرد . در كلماتى مثل بسيارى هم ديده مىشود .
مصراع دوم : آن بزرگ است كه زمان بزرگى سرآمد و از دنيا رفت .