تخطي إلى المحتوى الرئيسي

زيج محقق سلطانى على اصول الرصد لزيج الايلخاني ( فارسي ) — صفحة 335

مساهمون:

ص٣٣٥
ونوبت سال‌هاى مواليد نهارى وليلى را از كوكب معين كرد ، وزمان شركت هر كوكبى را از سال‌ها
I
وماه‌ها وروزها وساعت‌ها به نسبت أسباع سنين قسمت كرد تا از آنجا به آسانى نوبت
I
فردارات هر كوكبى با زمان شركت هر كوكبى را از سال‌ها وماه‌ها وروزها وساعت‌ها به نسبت
I
أسباع سنين قسمت كرد تا از آنجا به آسانى نوبت فردارات هر كوكبى با زمان شركت شركا
I
معلوم كنيم از براي هر مولودى .

قسم دوم : در ذكر أرباب حظوظ

وآن به مذهب جمهور پنج است : أول ،
I
صاحب بيت ؛ دوم ، صاحب شرف ؛ سوم ، صاحب حد ؛ چهارم ، صاحب مثلثه أولى ؛ پنجم ، صاحب
I
وجه . بطلميوس صاحب وجه را از أرباب حظوظ « 1 » نمىشمرد . واگرچه در قسمت حدود ، مذاهب
I
مختلف است اما همه به اتفاق مشترى را قايم مقام شمس داشته‌اند وزهره را قايم مقام
I
قمر . وچون حدود مصريان مقبول‌تر است به نزديك أهل اين صنعت ، ما نيز آن را در جدول
I
نهاديم وأرباب مثلثات را ووجوه را همچنين تا به وقت حاجت از آنجا معلوم كنيم . ونسبت
I
قوت ايشان به حسب مراتب گيرند چنان كه صاحب بيت را پنج قوت باشد ، وصاحب
I
شرف را چهار ، وصاحب حد را سه ، وصاحب مثلثهء أولى را دو ، صاحب وجه را يكى . واگر كوكبى
I
در حظ خود بود عدد قوت‌هاى أو مضاعف گردد . چنان كه اگر صاحب بيت در بيت خود بود ، أو را
I
ده قوت باشد ؛ وباقي بر اين قياس است .
قسم سوم : در بيان أرباب شهادات وآن دريجان
I
واردجان « 2 » است ودوازده بهر ونه بهر وهفت بهر ونيم بهر اما نسبت دريجان چنان است كه هر برجى را
I
به سه قسمت متساوي كنند وهر قسمي از آن ده درجه باشد . پس قسم أول را به صاحب آن برج
I
دهند ، وقسم دوم به صاحب برج پنجم ، وقسم سوم به صاحب برج نهم . اما نسبت اردجان آنكه از اين
I
اقسام سه‌گانهء بروج ، قسم أو را از حمل به مريخ دهند ؛ وقسم ديگر را به مشترى كه بالاى اوست ؛
I
وقسم سوم را به زحل كه بالاى مشترى است . باز ابتدأ از قمر كنند واز قسم أول ثور ، وبه همين ترتيب
هامش
( 1 ) . [ در أصل نسخه : ] حظوط ( 2 ) . [ در أصل نسخه : ] ازدجان