باشد بگيريم بر توالى يا بر خلاف توالى ، وبه حسب آن بعد ميل أول معلوم كنيم به حساب يا به جدول ؛
I
وآن را ميل منكوس وميل انقلابى نيز خوانيم . وتمام أو معلوم كنيم تا ربع دور ، وجيب آن را در جيب
I
حصهء بعد ضرب كنيم منحط تا جيب بعد كوكب حاصل آيد از معدل النهار . قوسش بگيريم در جدول
I
جيب تا بعد كوكب حاصل آيد از معدل النهار .
نوع دوم : ضرب كنيم جيب حصهء بعد را در جيب تمام ميل
I
أعظم ، وقسمت آن را بر جيب تمام ميل ثاني درجهء كوكب تا جيب بعد حاصل آيد . قوسش بگيريم در جدول
I
تا بعد كوكب حاصل آيد از معدل النهار ، وجهت أو جهت حصهء بعد بود . ونوع سوم در فصل سوم
I
از باب ششم بيايد .
باب 6 : در معرفت درجهاى باشد از فلك البروج كه با كوكب به دايرهء نصف
I
النهار رسد
وآن پنج فصل است با توابع آن :
فصل أول : در معرفت تعديل ممر
وآن قوسي
I
باشد از دايرهء معدل النهار ، ميان دايرهء عرض ودايرهء ميل كه مركز كوكب گذشته باشند ؛
I
واستخراج آن بر سه نوع بود :
نوع أول : ضرب كنيم جيب حصهء بعد را در جيب ميل انقلابى ، وقسمت
I
كنيم آن را بر جيب تمام بعد كواكب از معدل النهار . آنچه حاصل آيد قوسش بگيريم در جدول جيب
I
تا تعديل درجهء ممر كوكب حاصل آيد .
نوع دوم : قسمت كنيم جيب تمام حصهء بعد را بر جيب تمام
I
بعد از معدل النهار منحط . آنچه حاصل آيد قوسش بگيريم در جدول جيب ، وآن را از ربع دور
I
كم كنيم تا تعديل درجهء ممر حاصل آيد .
نوع سوم : ضرب كنيم حصهء بعد را در جيب ميل انقلابى
I
وآن را قسمت كنيم بر جيب تمام حصهء بعد . آنچه حاصل آيد قوسش بگيريم در جدول ظل تا تعديل
I
درجهء ممرّ حاصل آيد .
فصل دوم : در معرفت طول معدل
وآن قوسي باشد از دايرهء معدل
I
النهار ، ميان أول حمل وجدى وتقاطع دايرهء عرضى كه بر مركز كوكب گذشته باشد بر توالى بروج ؛
I
واستخراج آن دو نوع است :
نوع أول : قسمت كنيم جيب ميل ثاني درجهء كوكب را بر جيب ميل
I
أعظم منحط . آنچه حاصل آيد قوسش بگيريم در جدول جيب ، وحاصل را : زيادت كنيم بر / ص