درجه ، اگر كوكب در ربع أول باشد از فلك ؛ يا نقصان كنيم از / رع ، اگر در ربع دوم بود ؛ يا برافزائيم
I
بر / رع ، اگر در ربع سوم بود ؛ يا كم كنيم از / ص ، اگر در ربع چهارم باشد . آنچه حاصل شود طول معدل كوكب
I
بود كه مبداء آن أول جدى باشد .
نوع دوم : تقويم كوكب را مبسوط گردانيم به درجات وآن را مطالع فرض كنيم ،
I
و / ص بر أو افزاييم . وآن را مقوس كنيم در جدول مطالع فلك مستقيم تا درجات سوا بيرون آيد . / ص درجه براو « 1 »
I
افزاييم تا طول معدل كوكب حاصل آيد كه مبداء أو از أول جدى بود .
فصل 3 : در معرفت
I
بعد كوكب از معدل النهار به حسب طول معدل
وطريق أو آن است كه ضرب كنيم جيب موقع كوكب را در جيب
I
حصهء بعد ، وآن را قسمت كنيم بر جيب طول معدل أو تا بعد معدل النهار حاصل آيد . قوسش بگيريم
I
در جدول جيب تا بعد كوكب از معدل النهار حاصل آيد .
فصل 4 : در معرفت مطالع ممر
وآن قوسي
I
باشد از معدل النهار ، بر توالى بروج ميان أول حمل تا جدى وتقاطع دايرهء ميلى كه بر مركز كوكب
I
گذرد ؛ وآن بر دو نوع است :
نوع أول : وآن چنان است كه كم كنيم تعديل درجهء ممر را از طول معدل ،
I
اگر كوكب ميان أول جدى وآخر جوزا بود بعد أو از معدل النهار شمالي باشد ؛ وبر أو افزائيم ،
I
اگر جنوبي بود . يا زيادت كنيم تعديل درجهء ممر را بر طول معدل ، اگر كوكب ميان أول سرطان وآخر
I
قوس بود وبعد أو از معدل النهار شمالي باشد ؛ واز أو كم كنيم ، اگر جنوبي بود تا مطالع ممر كوكب حاصل
I
شود .
نوع دوم : وطريق أو آن است كه / ص درجه موضع كوكب زيادت كنيم ، اگر بعد أو از معدل
I
النهار شمالي باشد ؛ واز أو كم كنيم ، اگر جنوبي بود . آنچه حاصل آيد از برابر أو درآئيم در جدول مطالع عرضى
I
كه مساوى بعد أو بود از معدل النهار ، وآنچه يابيم از مطالع برگيريم ونگاه داريم . آن گاه نظر كنيم
I
به بعد أو از معدل النهار اگر شمالي بود ، آن مطالع ممر أو باشد به فلك مستقيم ؛ واگر جنوبي بود ،
I
/ فف درجه بر آن مطالع زيادت كنيم . آنچه حاصل شود مطالع درجهء ممر بود به فلك مستقيم يعنى
I
از أول جدى .
مقدمه : هر كوكب كه أو را عرض نبود درجهء تقويم أو ، درجهء ممر أو باشد . واگر أو را
هامش
( 1 ) . " براو " در أصل نسخه دو بار تكرار شده است .