تخطي إلى المحتوى الرئيسي

زيج محقق سلطانى على اصول الرصد لزيج الايلخاني ( فارسي ) — صفحة 196

مساهمون:

ص١٩٦
نحاسى ؛ سوم ، سبز ؛ چهارم ، سياه لاجوردى ؛ پنجم ، سبز دوم بار ؛ ششم ، نحاسى دوم بار ؛ هفتم ، سياه . واگر
I
عرض قمر در حدود ده دقيقه باشد يا بيشتر ، ألوان أو بر سه قسم باشد : أول ، سياه ؛ دوم ، نحاسى ؛ سوم ،
I
سياه . واگر خسوف كمتر از نصف باشد ، أو را يك ألوان بيش نبود وآن لون سياه باشد ومختلف
I
نشود تا آخر . واين بود اعمال خسوف به تحقيق كه در قلم آورده شد . بعد از اين شروع كنيم به بيان
I
تقريبي به جهت آسانى عمل را .
باب دوازدهم : در معرفت خسوف ماه ، به جدول
I
وطريق أو آن است كه بعد از آنكه عرض ماه در زمان استقبالى كه در شب اتفاق افتاده باشد
I
يا بر دو كنارهء روز كه بعد جزو أو از عقده كمتر از دوازده درجه باشد بيرون آورده باشيم ،
I
وعرض ماه كمتر از / سج دقيقه بود : درآئيم از برابر عرض قمر در جدول خسوف ماه كه موضوع است
I
در طول ، به تفاضل دو دقيقه ؛ ودر عرض به تفاضل چهار چهار دقيقه . بهت أو در يك ساعت مثبت
I
در سه جدول ، هر جدولى متضمن چهار خانه : در أول ، عرض قمر ودر دوم ، دقايق سقوط ودر
I
سوم ، أصابع قطر ودر چهارم ، أصابع سطح اگر خسوف جزوى است ودر دقايق مكث
I
اگر كلى است . وبا مكث آنچه يافت شود از اين‌ها برگيريم معدل به تعديل ما بين السطرين در طول وعرض .
I
آن گاه دقايق خسوف ودقايق مكث را اگر خسوف كلى بود وبا مكث بر سبق يك ساعتهء قمر
I
قسمت كنيم تا ساعات سقوط وساعات مكث حاصل آيد . آن گاه ساعات استقبال را به پنج
I
موضع بنهيم وساعات سقوط را از موضع أول كم كنيم وبر موضع پنجم افزائيم ، وساعات مكث را
I
از دوم كم كنيم وبر چهارم افزائيم تا از موضع أول ، ساعات بَدو خسوف حاصل آيد واز موضع
I
دوم ، ساعات بَدو مكث واز موضع سوم ، ساعات وسط خسوف واز موضع چهارم ، ساعات
I
بَدو انجلا واز موضع پنجم ، ساعات تمام انجلا . واگر خسوف كلى باشد بي مكث ، يا جزوى باشد ؛
I
ساعات استقبال را به سه موضع بنهيم وساعات سقوط را از موضع أول نقصان كنيم وبر سوم