ميان منطقهء مايل وممثل ؛ وتقويم قمر معدل به تعديل الأيام گفته شود .
فصل 2 : در استخراج
I
تقويم ماه وجوزهر در طول
وطريق « 1 » أو آن است كه از برابر مركز از جدول تعديل برگيريم با دقايق
I
نسب زايده ، وتعديل أول را بر خاصله افزاييم اگر مركز كمتر از شش برج باشد ؛ از أو كم كنيم اگر بيشتر
I
از شش برج باشد تا خاصهء معدله شود . آن گاه از برابر خاصهء معدله درآئيم در جدول
I
تعديل ثاني قمر ، وتعديل ثاني به اختلاف زايد برگيريم ؛ ودايماً اختلاف را در دقايق نسب
I
ضرب كنيم وحاصل ضرب را بر تعديل ثاني افزاييم تا تعديل ثاني محكم حاصل شود . آن گاه تعديل محكم را از وسط كم كنيم اگر خاصهء معدله كمتر از شش برج باشد ؛ وبر أو افزاييم اگر بيشتر
I
بود تا تقويم قمر به فلك مايل حاصل شود . آن گاه وسط جوزهر را بر تقويم قمر افزاييم يا تقويم جوزهر را
I
از تقويم قمر كم كنيم تا حصهء عرض حاصل شود . از برابر حصهء عرض درآئيم در جدول تعديل ثالث
I
وتعديل برداريم ، وآن را از تقويم قمر به فلك مايل نقصان كنيم اگر حصهء عرض در ربع أول وسوم
I
بود ؛ بر أو افزاييم اگر در ربع دوم وچهارم باشد تا تقويم قمر حاصل آيد . به فلك ممثل از برابر تقويم
I
آفتاب از جدول تعديل الأيام قمر حصهء تعديل الأيام برگيريم از وسط ماه ، ودايماً آن را از
I
تقويم قمر كم كنيم تا تقويم قمر معدل شود به تعديل الأيام بلياليها . واگر وسط جوزهر را از دوازده
I
برج كه دور بروج است كم كنيم تقويم جوزهر حاصل شود .
باب چهارم : در استخراج
I
تقاويم كواكب متحيره در طول
وآن دو فصل است : أول ، در تعريفات ؛ دوم ، در اعمال .
فصل
I
أول : در تعريفات
زاويهء تعديل أول كوكب زاويهاى باشد كه بر مركز تدوير حادث شود
I
از تقاطع دو قطر : يكى ، قطر دايرهء معدل مسير ونقطهاى كه موضع التقاى قطر معدل مسير بود بر محيط
I
تدوير ، آن ذروهء وسطى بود ؛ ونقطهاى كه موضع التقاى قطر ممثل باشد بر محيط تدوير ، آن ذروهء مرئى
I
كوكب بود . زاويهء مركز معدل زاويهاى بود كه بر مركز عالم حادث شود از دو قطر : يكى ، آنكه به نقطهء
هامش
( 1 ) . [ در أصل نسخه : ] طرين