تناسب آيات ( فارسى ) — صفحة 102

بعضىها گفته‌اند : قول خداى تعالى : وَ كُلٌّ فِي فَلَكٍ يَسْبَحُونَ « 1 » هم ، از همين باب است ؛ زيرا آفتاب و ماه و شب و روز ، از ذوى العقول نيستند كه فعل جمع مذكر ، بدانها نسبت داده شده است ، ولى جمع مذكر سالم كه بدانها نسبت داده شده به خاطر رعايت فاصلهء « نونى » است كه در آخر آيات ديگر آمده است . و همچنين است قول خداى تعالى : رَأَيْتُهُمْ لِي ساجِدِينَ « 2 » و باز از همين باب است : فَفَرِيقاً كَذَّبْتُمْ وَ فَرِيقاً تَقْتُلُونَ « 3 » زيرا سياق آيات اقتضا مىنمايد كه گفته شود : و فريقا قتلتم زيرا جملهء قبلى كَذَّبْتُمْ است « 4 » . 3 - حذف حرفى در مثل قول خداى تعالى : وَ اللَّيْلِ إِذا يَسْرِ « 5 » و حال آنكه قياس و قاعدهء صرفى و لغوى : « يسرى » است . و همچنين است سخن خداى سبحان : الْكَبِيرُ الْمُتَعالِ « 6 » و يَوْمَ التَّنادِ « 7 » . 4 - تقديم ما حقّه التّأخير : مقدم داشتن آنچه كه حقّش و قاعده‌اش ، تأخير است ؛ مانند قول خداى سبحان : وَ لَمْ يَكُنْ لَهُ كُفُواً أَحَدٌ « 8 » .