و امّا ايطاء عبارت است از تكرار فاصله بعينه ؛ مانند قول خداى سبحان :
هَلْ كُنْتُ إِلَّا بَشَراً رَسُولًا
« 1 » و در دو آيهء بعدى هم به همان
رَسُولًا
ختم شده است « 2 » .
ارجحيّت مراعات تناسب آيات قرآن كريم
هيچ ترديدى نيست كه مراعات و ايجاد مناسبت در مقاطع فواصل به طورى كه فراگير و قرآن شمول باشد ، امرى راجح و مؤكد است كه به غير آن ، ارجحيّت و اولويّت دارد .
نظر به اينكه در اعتدال نسق و ترتيب « طبيعى » كلام و حسن ايقاع آن در نفس تأثير بسزايى دارد . از اين روست كه اگر تزاحمى ما بين مراعات تناسب و قواعد و اصول لغت باشد به شرطى كه اصول خشك و لفظى خالص بوده و ارزش معنوى نداشته باشد ، رعايت تناسب ، ترجيح داده مىشود ، چنان كه در شعر و سجع و غير آن از موارد ، هر كلام مرتّب و منظّم هم قاعده همين است . پيش از اين ، سخن علّامه « زمخشرى » در « كشاف » قديمش در اين رابطه گذشت « 3 » .
و در ذيل نمونهاى كه در آن رعايت فواصل آيات بر مراعات قواعد متعارف لغت ترجيح داده شده است عرضه مىشود :
1 - افزودن حروف مدّ و لين در « روىّ » « 4 » آيات بر آن اساسى كه در سخن
هامش
مىباشد پس « بالليل » نيز محلا منصوب و حال از فاعل لتمرّون است .
( 1 ) اسراء : 93 .
( 2 ) اسراء : 93 - 95 .
( 3 ) البرهان فى علوم القرآن ، ج 1 ، ص 72 به نقل از كشاف قديم .
( 4 ) تفسير « روى » در صفحههاى پيشين گذشت .