215 : 3 - س ، خ : بوقتهاى مختلف وآنچ ديده آيد ( بود : ندارد ) .
216 : 1 - س : اختلاف منظر ديدن يك چيز بود ( - خد ) . - 2 - جاى نگريستن . - 3 - مختلف باشند ( - خد ) . - 3 - قياس نگريستن . - 3 - از مركز زمين كند ( - خد ) . - 3 - جز از جاى كه از وى . - 4 - وزينجهت چو اجتماع أو با آفتاب . - 4 - خد ، س ، خ ، با آفتاب از مركز زمين كنند ( قياس ندارد ) . - 13 - س : وچون جايگاه . - 15 - گاه قمر همه آفتاب را بپوشاند . - 15 - وبديگر هيچ نه ( - خد ) .
217 : 1 - س : دانستن آن آسان كنند . - 2 - أو را مكثى نيوفتى چنانك حس را پيدا باشند . - 5 - 6 - آغاز گرفتن آفتاب كدام سو باشد . - 5 - 6 - خ : آغاز گرفتن آفتاب بكدام سو باشد . - 7 - س : آغاز كسوف از سوى مغرب باشد ( آفتاب ندارد ) .
218 : 1 - خد ، س : لختكى گردد . - 3 - خد ، خ : آفتاب را كسوف تا قمر . - 3 - س : كسوف با قمر ( تصحيف كاتب است ) . - 4 - بر اين نهاد گذرد . - 5 - خد ، س :
ناچاره بديد أو همى گذرد . - 5 - س : وزينجهت اين اجتماع را . - 6 - چون از اجتماع دور باشد . - 7 - كه برو آفتاب نتواند پوشانيدن . - 8 - همچنين كه بهر استقبالى . - 10 - بدان اندازه گذر أو ( شود كه : ندارد ) . - 11 - وگروهى از ثابته كسوف كند . - 12 - ماه را افتد يا نه ( - خ ) .
219 : 2 - س : واين چيز هست بسيار بار افتد بهر ولكن مردمان . - 2 - خد :
واين چيزيست بسيار بار افتد ولكن مردمان . - 3 - خد : وگروهى از ثابته . - 3 - س ، از ثابته بپوشاند . - 4 - 4 - كوكب متحيّره با يكى متحيّره وديگر ثابت يكى گردند . - 5 - خد ، س : وآفتاب ايشانرا خود بروشنائى بپوشاند . - 5 - خ : وآفتاب ايشانرا خود بر روشنائى بپوشاند . - 5 - س : خواهى كه كسوف . 7 - روزگار ميانه راست تعديل كرده كدامند . - 11 خواهى أفق باشد خواهى فلك . - 12 - واللّيل باخر تا سيسد ( تحريف وتصحيف ) . - 12 - تا سيصد وشست زمان معدّل النهار بگردد ( تصحيف است ) . [ الّا بعد دوران ثلاثمائة وستّين زمانا وزيادة ماسارته ، ع ] . 13 - واين بهت يكسان نيست . - 13 - گاه گران يا مختلفي أو . - 15 - فلك مستقيم . - 16 - خط
التفهيم لاوايل صناعة التنجيم — صفحة 613
مساهمون: أبو ريحان البيروني
ص٦١٣