واحتياج است يعنى تا مقدار ثانيه تعبيه شده بود ؛ علاوة بر اين كه اختراع آلتى را شبيه « ورنيه » به شيخ رئيس أبو على سينا نيز نسبت دادهاند .
ابوريحان در « تحديد نهايات الأماكن » از أبو محمود خجندى تمجيد وتجليل فراوان كرده ؛ ومخصوصا مهارت در فنون آلات رصدى ؛ واختراع « سدس فخرى » أو را بسيار ستوده واز يكى از مؤلّفات أو موسوم به مقالهء في تصحيح الميل « 1 » نقل كرده است .
[ 9 - كوشيار گيلانى ]
9 - كوشيار گيلانى كيا أبو الحسن كوشيار بن لبان « 2 » بن با شهري جيلى ؛ صاحب زيج جامع وزيج بالغ ومجمل الأصول در احكام نجوم كه صاحب چهار مقاله خواندن آن را بر هر منجّمى واجب مىشمارد .
تاريخ ولادت ووفات أو را بعضي 360 - 420 ؛ وبرخى 330 - 400 ه ق نوشتهاند ومرا هيچ كدام مسلّم نيست .
ابوريحان در رسالهء افراد المقال في امر الظّلال چند موضع از زيج جامع كوشيار نام برده است « 3 » ؛ وملاقاة آنها با يكديگر چنانكه پيش گفتيم در « رى » اتفاق افتاده بود .
[ 10 - أبو سهل بيژن بن رستم كوهى ]
10 - أبو سهل بيژن بن رستم كوهى متوّفى حدود 405 از مشاهير علماى رياضى وهيئت ونجوم است كه تبرّز أو در اين علوم مورد تصديق ابوريحان بوده است « 4 » .
أبو سهل كوهى در رصدخانهيى كه شرف الدولة پسر عضد الدولهء ديلمى [ 372 - 379 ] در سال 377 - 378 در بغداد ساخت بكارهاى رصدى نجومى اشتغال
هامش
( 1 ) - اين كتاب بنام رسالة في تصحيح الميل والعرض در بيروت طبع شده است .
( 2 ) - در تتمهء صوان الحكمة « لبار » نوشته است .
( 3 ) - ص 42 ، 52 طبع حيدر آباد دكن .
( 4 ) - در قانون مسعودى در باب استخراج جيب يك درجه مىگويد : « ولو كان ما خاض المبرزون من أهل زماننا كأبى سهل الكوهى وأبى الجود منه عائدا بنفع ما لم نقصرفى ايراده :
ج 1 ص 297 » .