[ 7 - أبو الوفاء محمد بن محمد بوزجانى ]
7 - أبو الوفاء محمد بن محمد بوزجانى « 1 » از رياضىدانان ومستخرجان بزرگ معاصر ابوريحان است كه در بغداد مىزيست وبا يكديگر مكاتبه داشتند .
از آن جمله است مكاتبهء ايشان دربارهء شكل مغنى ؛ ونيز قرارداد آنها بوسيلهء مكاتبه كه خسوف سال 387 ه ق را أبو الوفاء در بغداد ، وابوريحان در خوارزم رصد كردند .
شرح مكاتبهء أول در « مقاليد علم الهيئة » ومكاتبهء دوم در « تحديد نهايات الأماكن » ذكر شده است .
علاوة مىكنم كه أبو الوفاء در زمان عز الدولهء ديلمى 356 - 367 « 2 » ه ق بسالهاى 365 - 366 در موضع باب التبن بغداد ميل كلى را رصد كرد « 3 »
أبو الوفاء مخترع شكل ظلى وصاحب زيج ومجسطى أبو الوفاء است ، ولادتش 328 وفاتش 387 ه . ق . اتفاق افتاد .
[ 8 - أبو محمود حامد بن خضر خجندى ]
8 - أبو محمود حامد بن خضر خجندى متوفى حدود 390 ه . ق . بزرگترين علماى رياضى ومنجمان ومستخرجان « رى » در زمان فخر الدولهء ديلمى است ( 366 - 387 ) كه ملاقاة ابوريحان با وى در صفحات قبل گذشت .
أبو محمود خجندى صاحب تأليفات واكتشافات نجومى ومخترع دو آلت رصدى است ، يكى موسوم به آلت شامله وديگر سدس دايرهيى مدرج وباعضاده وثقبتين كه آن را بنام همان فخر الدولة سدس فخرى ناميده ونمونهيى از آن را كه بقطر هشتاد ذراع بر سنگ رخام ترسيم شده بود براي رصدخانهء « رى » در محلى
هامش
( 1 ) - بوزجان از بلاد خراسان است كه ما بين نيشابور وهرات بوده وبعضي آن را از توابع نيشابور گفتهاند .
( 2 ) - عز الدولة بختيار پسر معز الدولة است كه عضد الدولة با وى بسيار بد بود وعاقبت أو را در سال 367 ه ق بكشت .
( 3 ) - تحديد نهايات الأماكن .
توضيحا در كامل ابن أثير ذيل حوادث 356 در مقبرهء « معز الدولهء ديلمى » « باب التين » در مقابر قريش نوشته است .