و لقد غدوت و صاحبى وحشية * تحت الرداء بصيرة بالمشرق
ازدى نيز در اين شعر همين كار را كرده :
و لقد دعوت الوحش فيه و صاحبى * محض القوائم من هجان هيكل
پس تنها مصاحب بودن شخصى با پيغمبر فضيلتى را ايجاب نميكند و اما اين قسمت از آيه «
إِن اللَّه مَعَنا
» خدا با ما است نيز دليل بر فضيلت نميشود زيرا خداوند با نيكوكار و بدكردار هست نشنيدهاى اين آيه را
ما يَكُون مِن نَجْوى ثَلاثَةٍ إِلَّا هُوَ رابِعُهُم وَ لا خَمْسَةٍ إِلَّا هُوَ سادِسُهُم وَ لا أَدْنى مِن ذلِك وَ لا أَكْثَرَ إِلَّا هُوَ مَعَهُم أَيْن ما كانُوا
« 1 » . اين قسمت آيه كه ميفرمايد :
لا تَحْزَن *
غمگين مباش .
اينك جواب ده كه آيا حزن ابى بكر طاعت خدا بود يا معصيت اگر بگوئى طاعت بوده پس چرا پيغمبر نهى از طاعت و بندگى كرده اين كار از شخصى حكيم سر نميزند اگر معصيت باشد معصيت فضيلتى بوجود نمىآورد بگو ببينم در همين آيه :
فَأَنْزَل اللَّه سَكِينَتَه عَلَيْه
خداوند ميفرمايد : آرامش خويش را بر او نازل فرموده بر چه كسى نازل كرده .
در جواب گفتم : بر ابا بكر نازل فرموده زيرا پيغمبر بىنياز از آرامش بود .
مأمون گفت : در اين آيه كه خداوند اشاره به جنگ حنين مىكند تصريح ميفرمايد كه آرامش و سكون را بر پيغمبر و مؤمنين نازل كرده
وَ يَوْم حُنَيْن إِذْ أَعْجَبَتْكُم كَثْرَتُكُم فَلَم تُغْن عَنْكُم شَيْئاً وَ ضاقَت عَلَيْكُم الْأَرْض بِما رَحُبَت ثُم وَلَّيْتُم مُدْبِرِين ثُم أَنْزَل اللَّه سَكِينَتَه عَلى رَسُولِه وَ عَلَى الْمُؤْمِنِين
. « 2 » ضمنا اسحق آيا ميدانى مراد از مؤمنين در اين آيه كيانند گفتم : نه گفت تمام مسلمانان در جنگ حنين فرار كردند مگر هفت نفر از بنى هاشم
هامش
( 1 ) سورهء مجادله آيهء 7 - هر سه نفرى كه سر بگوشى صحبت كنند خدا چهارمى آنها است براى چهار نفر پنجمى كمتر يا بيشتر باشند خداوند از راز پنهان آنها اطلاع دارد و با آنها است هر كجا باشد .
( 2 ) سورهء توبه آيه 25